कथा ः— “जुत्ता र राज्यः गोली बाँच्यो, मान्छे थलियो”
कथा ः— “जुत्ता र राज्यः गोली बाँच्यो, मान्छे थलियो”
– “जुत्ता” → प्रतीक, प्रचार, भाइरल छवि
– “राज्य” → जिम्मेवारी, शक्ति, बहिरोपन
– “गोली बाँच्यो” → हिंसाको निरन्तरता
– “मान्छे थलियो” → वास्तविक पीडितको अवस्था
“युद्धले नबचाएको मान्छेलाई शान्तिले पनि बचाएन ।” प्रकाशलाई यो वाक्य कसैले सुनाएको थिएन । यो वाक्य उसको खुट्टामा अड्किएको थियो—गोलीभन्दा गह्रौँ भएर । अस्पतालको बेड चिसो थियो, रसियाको हिउँ सम्झाउने खालको । उसले आँखा बन्द गर्दा युक्रेनको जंगल आउँथ्यो, आँखा खोल्दा सरकारी अस्पतालको सेतो छत । फरक यत्ति थियो—त्यहाँ बन्दुक बाहिरबाट ताकिएको थियो, यहाँ बेवास्ता भित्रबाट ।
“रसियामा म भाडाको सिपाही थिएँ,” उसले आमालाई हेरेर भन्यो, “यहाँ त आफ्नै देशमा पनि भाडाकै जस्तो भएछु ।”
आमा नन्दा केही बोलिनन् । उनी बोल्न चाहन्थिन्, तर अस्पतालको गल्लीले उनको आवाज थिच्थ्यो । हातमा रसिद थियो—एक होइन, धेरै । तल झर्नुपथ्र्यो, फेरि माथि उक्लिनुपथ्र्यो । खुट्टा दुख्थ्यो, तर गुनासो गर्न मिल्दैनथ्यो ।
किनकि यहाँ गुनासो उपचारको सूचीमा पर्दैन ।
“छोरा,” उनले बिस्तारै भनिन्, “रसियामा फोन नआउँदा डर लाग्थ्यो । यहाँ त फोन उठे पनि केही हुँदैन रहेछ ।”
प्रकाश हाँस्यो । त्यो हाँसो हाँसो थिएन ।
१८ महिना युद्धमैदानमा बिताएको मान्छेले यस्तो हाँसो सिक्छ—गोली छुट्दा जस्तो, तर आवाज ननिस्कने ।
उसलाई सम्झना आयो, साथीहरू । नामहरू । अनुहारहरू ।
जो उतै मरे, किनकि उनीहरू गलत देशमा, गलत समयमा, सही बन्दुक बोकेर उभिएका थिए ।
“आमा,” उसले सोध्यो, “त्यहाँ म बाँचेँ किनकि म भाग्यमानी थिएँ कि यहाँ म बाँचिरहेको छु किनकि म अभागी ?”
नन्दा चुप लागिन् सरकारजस्तै । त्यो मौनता नै उत्तर थियो ।
–––
– गोली लागेको दिनको क्षण (के, कसरी, कसको आदेशमा)
– जेन्जी आन्दोलनमा उभिएको दृश्य (नारा, भिड, नेतृत्व)
– जुत्ता “सुपरहिट” भएको पहिलो क्षण (समाचार, पोस्टर, भाषण)
त्यो दिन सम्झिँदा,
प्रकाशलाई कुनै नारा याद आउँदैन । कुनै नेता, कुनै पोस्टर, कुनै भाषण—केही होइन । उसलाई याद आउँछ , आफ्नो मूर्ख आशा ।
“देश परिवर्तन भएन,” उसले बिहान डेराको ढोका बन्द गर्दा आफैँसँग भनेको थियो, “अब नगरे कहिले गर्ने ?”
उसलाई जेन–जी आन्दोलनको नीति थाहा थिएन । नेतृत्व को हो, लक्ष्य के हो—त्यो पनि थाहा थिएन तर उसलाई यति थाहा थियो—घर बस्दा केही हुँदैन ।
११ बजे माइतीघर पुग्दा उसले आफैँलाई देख्यो— आफ्नै जस्तो अनुहारहरू । थाकेका, आक्रोशित, तर अझै आशा बोकेका ।
“हामी धेरै रहेछौं,” कसैले चिच्यायो । प्रकाशलाई जोस चढ्यो । भीडले मान्छेलाई बुद्धिमान बनाउँदैन, भीडले मान्छेलाई निडर मूर्ख बनाउँछ —यो उसले पछि मात्रै बुझ्यो ।
नारा लाग्यो । माइतीघर हल्लियो । बानेश्वरतिर पाइला बढ्यो ।
त्यसअघि नै— पानीको फोहोर, अश्रुग्यास ।
“भाग !” कसैले करायो तर प्रकाश भागेन । ऊ भाग्न रसियामा सिकेको थियो, तर यहाँ ऊ उभिन चाहन्थ्यो ।
नयाँबानेश्वरबाट बिजुलीबजारतिर मोडिँदा अर्को समूह भेटियो । सबै उत्तेजित । सबैको आँखा रातो—ग्यासले होइन, रिसले ।
“फेरि बानेश्वर !” कुनैले भन्यो ।
प्रकाश पनि मोडियो । कसैले उसलाई अगाडि धकेलेन । उसले आफैँ धकेल्यो । बानेश्वर चोक । फेरि अश्रुग्यास सडक धुवाँले ढाकिएको, नारा, चिच्याहट, मोबाइलको क्यामेरा ।
संसद् भवन ।
रेलिङ तानिँदै ।
भित्ता फोडिँदै ।
“हामी नारा लगाउँदै गइरहेका थियौँ,” प्रकाशले भन्छ , “हामीसँग ढुंगा थिएन । हामीसँग बन्दुक त झन् थिएन ।”
त्यत्तिकैमा— ड्याङ्ङ । ड्याङ्ङ । ड्याङ्ङ । ड्याङ्ङ ।
कुनै चेतावनी थिएन । कुनै घोषणा थिएन । कुनै “हट” आदेश थिएन ।
मात्र ड्याङ्ङ । ड्याङ्ङ । ड्याङ्ङ । ड्याङ्ङ ।
उसको खुट्टाले भुइँ छोड्यो । शरीर सडकमा ठोक्कियो । उसले उठ्न खोज्यो । सक्दैन ।
“खुट्टा चल्दैन,” उसले साथीलाई भन्यो, तर आवाज आफैँलाई पनि सुनिएन ।
पूरै होस थियो तर एउटा खुट्टा— जसले युद्धमैदानमा उसलाई बचाएको थियो— अब शान्त राजधानीको सडकमा मरेको थियो ।
रगत बग्दा प्रकाश चिच्याएन । चिच्याउने काम उसले युद्धमैदानमा धेरैपटक गरिसकेको थियो । यहाँ उसले केवल हे¥यो— आफ्नै खुट्टाबाट निस्किरहेको रगत, जुत्ता भिजाउँदै, सडकमा पोखिँदै, खुट्टा रबरजस्तै भएको थियो । न दुखाइ, न महसुस । युद्धमा गोली लाग्दा यस्तो हुँदैनथ्यो । त्यहाँ डर हुन्थ्यो ।
यहाँ शून्य थियो ।
“जुत्ता खोल,” कसैले करायो ।
देब्रे खुट्टाको जुत्ता खोलेर सडकमै फ्याँकियो । हेलमेट पनि । त्यो हेलमेट— जसले उसलाई प्रदर्शनकारी बनाएको थियो— त्यसै सडकमै घोप्टिएर लड्यो ।
एउटा जुत्ता अझै अर्को खुट्टामा थियो । अधुरो । प्रकाशजस्तै ।
एम्बुलेन्स कराइरहेको थियो । त्यो कराइ जीवन बचाउनको लागि थियो कि घाइते गन्नको लागि— प्रकाश छुट्याउन सक्ने अवस्थामा थिएन ।
उसलाई एम्बुलेन्समा हाले । कसैले नाम सोधेन । कसैले सपना सोधेन । केस मात्र बनाइयो । ट्रमा सेन्टर ।
“तत्काल अपरेसन चाहिन्छ ।”
१० घण्टा ।
१२ घण्टा ।
कसैलाई थाहा थिएन— गोलीले मासु मात्र होइन, हड्डी पनि छियाछिया बनाइसकेको थियो । युद्धले उसलाई मारेन । अब शान्तिले प्रयास गरिरहेको थियो ।
२४ घण्टापछि , भदौ २४ गते साँझ, ऊ ब्युँझियो ।
आइसियू ।
सेतो बत्ती ।
मेसिनको आवाज ।
“सबै जल्यो... ध्वस्त भयो...” कसैको फुसफुसाहट । डाक्टरहरू आपसमा बोलिरहेका थिए । अरू बिरामी थिए ।
प्रकाशले आफैंलाई सोध्यो— “म कहाँ छु ?” “म कसको लडाइँमा घाइते भएँ ?”
उसले थाहा पायो— सिंहदरबार जलेको छ । प्रधानमन्त्री कार्यालयसम्म आगो पुगेको छ । त्यो सुनेपछि उसलाई पीडा गोलीको भन्दा धेरै भयो ।
“मैले कहिले सोचेको थिएँ देशको धरोहर जलाउँछु भनेर ?” उसले आफैंसँग सोध्यो ।
उत्तर आएन ।
सरकारजस्तै ।
त्यसपछि उसले संख्या सुने ।
गोलीबाट मरेका ।
गोलीबाट घाइते ।
उही गोली ।
उही राज्य ।
उही सडक ।
प्रकाश डाँको छोडेर रोयो आइसियूको बेडमै ।
त्यो आँसु आन्दोलनको लागि थिएन । त्यो आँसु देशको लागि पनि थिएन । त्यो आँसु आफ्नै भ्रमको अन्त्यको लागि थियो ।
–––
“हामीले उठाएको मूल विषय नै गिजोलियो,” उसले शान्त स्वरमा भन्छ । त्यो स्वर शान्त छ, तर त्यो शान्ति हारबाट आएको हो ।
जेन–जी आन्दोलनलाई सरकारले “जनआन्दोलन” भनिसकेको छ ।
कागजमा ।
फाइलमा ।
घोषणामा ।
तर बेड नम्बर ४५१ मा सुतिरहेको प्रकाशलाई त्यो शब्दले छुँदैन ।
“जेन–जीकै सरकार छ,” उसले कटु हाँसो हाँस्दै भन्छ , “तर जेन–जीकै माग हरायो ।”
ठूला दलहरू युवालाई पालो दिन चाहँदैनन् । चुनाव बिग्रिन्छ भनेर डर देखाइन्छ । अनि जेन–जी सरकार आफैंले जेन–जीकै आवाजलाई असुविधा ठान्छ ।
यो विश्वासघात कुनै भाषणमा भएको थिएन । यो मौनमा भएको थियो ।
“अब आउने सरकारले यस्तो नगरोस्,” प्रकाश भन्छ तर त्यो वाक्य प्रार्थना जस्तो लाग्दैन, चेतावनी पनि लाग्दैन— त्यो ८८अन्तिम आशाजस्तो लाग्छ ।
ऊ भन्छ—
देशमा आर्थिक क्रान्ति होस् ।
युवा विदेश नभागून् ।
शिक्षा र स्वास्थ्य यहीँ पाइयोस् ।
स्थिर सरकार होस् ।
यी नाराहरू हुन् तर यी नाराहरू उसले अब सडकमा उभिएर भनेको छैन । ऊ यी कुरा ओछ्यानबाट भन्छ ।
राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टर ।
चौथो तला ।
वेड नम्बर ४५१ ।
ओछ्यानमाथि चन्द्र–सूर्य अंकित नेपालको झण्डा झुन्डिएको छ । त्यो झण्डा हेर्दा कसैलाई गर्व लाग्न सक्छ । प्रकाशलाई लाग्दैन । ओछ्यानको छेउमा दुईटा बैसाखी ठडिएका छन् ।
भविष्य जस्तै—
टेक्नैपर्ने,
तर आफ्नै होइन ।
सानो बेन्चमा ६० वर्षीया आमा नन्दा बसेकी छन् । उनी कुरिरहेकी छैनन् । उनी गन्न बसेकी छन् —
छोराको सास,
छोराको पीडा,
छोराको चिच्याहट ।
प्रकाश निद्रामा बर्बराउँछ “ऐया... ऐया...”
गोली अब छैन तर पीडा अझै सक्रिय छ ।
आमा छट्पटाउँछिन् । छोरालाई थम्थम्याउँछिन् । राज्यले थम्थम्याएको जस्तो नक्कल गरेर ।
नयाँबानेश्वर । २३ भदौ ।
गोली ।
देब्रे खुट्टा ।
घुँडाभन्दा माथि—हड्डी उड्यो ।
मासु छियाछिया ।
चार महिना भयो । प्रकाश अझै अस्पतालमै छ । २९ वर्षको उमेरमा ऊ बारम्बार एउटै प्रश्न सोच्छ—
“मेरो खुट्टा पुरानै अवस्थामा फर्किएला ?”
डाक्टरको उत्तर स्पष्ट छ ।
चार–पाँच वर्ष ।
लामो उपचार ।
अनिश्चित परिणाम ।
तर बाहिर—
त्यही दिनको जुत्ता
रगतले लतपतिएको
प्रतीक बनिसकेको छ ।
जेन–जी आन्दोलनको ।
राज्यको बर्बरताको ।
जुत्ता हिँडिसक्यो ।
पोस्टरमा ।
समाचारमा ।
भाषणमा ।
जुत्ता सुपरहिट भयो ।
जुत्ता लगाउने मान्छे भने
अझै चौथो तलामा
“ऐया... ऐया...” गर्दै
दिन काटिरहेको छ ।
–––
प्रकाश कहिलेकाहीँ निद्रामा बर्बराउँछ । गोलीको आवाज निस्कँदैन, तर पीडाको प्रतिध्वनि निस्कन्छ—
“ऐया...।” दुखाइ केही कम हुँदा ऊ शय्याबाटै बाहिर हेर्छ । झ्याल बाहिरको आकाश शान्त देखिन्छ ।
शान्ति भने उसको शरीरमा छैन ।
मोबाइल हातमा लिन्छ । अपडेट स्क्रोल गर्छ । समाचार, पोस्ट, बहस—सबै पढ्छ ।
“गोली खायौँ,” ऊ आफैँसँग भन्छ, “यो त्याग खेर जानु हुँदैन ।”
ऊ अझै विश्वास गर्न खोजिरहेको छ—
देशले स्थायित्व पाओस् ।
युवा बेचिन नपरोस् ।
रोजगार, शिक्षा, स्वास्थ्य सहज बनोस् ।
मुख्य त—देशको भलो होस् ।
यी शब्दहरू ऊ नारा जस्तो बोल्दैन । ऊ आफूलाई ढाडस८८ दिन बोल्छ ।
यता प्रकाश अस्पतालको बेडमा छ ।
उता—
उसको जुत्ता सडकबाट उठेर आन्दोलनको प्रतीक बन्छ ।
“मेरो जुत्ता भाइरल भयो भन्ने मलाई केही दिनपछि मात्रै थाहा भयो,” ऊ भन्छ ।
झन् विडम्बना—
त्यो जुत्ता
पहिला “कसैको” थियो ।
पछि “सबैको” बन्यो ।
एक महिनापछि मात्रै
मिडियाले भन्यो—
यो प्रकाशको जुत्ता हो ।
प्रकाशले पहिल्यै चिनेको थियो ।
सामाजिक सञ्जालमा देख्नेबित्तिकै ।
किनकि उसलाई याद छ—
संसद् भवनबाहिर
गोली लागेर ढलेको क्षण ।
एम्बुलेन्स चढाउन सजिलो होस् भनेर
साथीहरूले जुत्ता खोलेको क्षण ।
जेठमा नेपालगन्ज ।
३५ सय रुपैयाँ ।
काम खोज्दै हिंड्ने जुत्ता ।
त्यो जुत्ता हिँडिरह्यो ।
प्रकाश भने थलियो ।
चारपटक अपरेसन भइसकेको छ ।
अझै बाँकी छ ।
खुट्टा सीधा बनाउने ।
हिँड्न सक्ने बनाउने ।
चार महिनादेखि
ऊ बैसाखीको भरमा छ ।
जेन–जी आन्दोलनपछि
ट्रमा सेन्टरमा
दुई सयभन्दा बढी घाइते आए ।
अरू निको भए ।
कतिपय फलोअपमा आउँछन् ।
आफ्नो जीवनतिर फर्किए ।
प्रकाश फर्किन सकेको छैन ।
ऊ राजनीति हेर्छ ।
उथलपुथल ।
सम्झौता ।
मौन ।
उसलाई अझै सडकमा उत्रिन मन लाग्छ ।
सरकारलाई घच्घच्याउन मन लाग्छ ।
तर उसको शरीरले सोध्छ—
“पहिले हिँड्न त सिक ।”
यो नै क्रूर सत्य हो ।
प्रतीक बनेको जुत्ता हिँड्छ ।
गोली खाएको मान्छे कुर्छ ।
–––
टाँकाहरू बिस्तारै निको हुँदैछन् ।
मासु जोडिँदैछ ।
छाला बस्दैछ ।
तर खुट्टा—
गोली लागेको खुट्टा—
अझै छोटो छ ।
डाक्टरहरू भन्छन्,
“थेरापीपछि टेक्न मिल्छ ।”
“अझ केही अपरेसनपछि पुरानै अवस्थामा पुग्न सक्छ ।”
यी वाक्यहरू आश्वासन होइनन् ।
यी समय किन्नका लागि प्रयोग हुने चिकित्सा भाषा हुन् ।
प्रकाश सुन्छ । टाउको हल्लाउँछ तर ऊ बुझ्छ— हिँड्न सिक्नु र पहिलेजस्तै हुनु उस्तै कुरा होइनन् ।
एक महिना बित्यो ।
घाइते साथीहरू आए ।
अपरेसन सकेर फर्किएका साथीहरू आए ।
चिनेजानेका, नचिनेजानेका आए ।
तर सरकार आएन ।
जेन–जी नेतृत्व आएन ।
“कोही भेट्न आएन,” प्रकाश भन्छ, “म एक्लै छु जस्तो लागिरह्यो ।”
आन्दोलनको लागि गोली खाने मान्छे एक्लै पर्नु दुर्घटना होइन । यो राजनीतिक बानी हो ।
जुत्ता आइकन बनेपछि मात्रै
नामहरू आउन थाले ।
गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्याल आए ।
जेन–जी अगुवा सुदन गुरुङ आए ।
केही युवाहरू आए ।
त्यसअघि—
शून्य ।
प्रधानमन्त्री सुशीला कार्की नियुक्त भएलगत्तै
ट्रमा सेन्टर गइन् ।
निजामती अस्पताल गइन् ।
तर बेड नम्बर ४५१—
छुट्यो ।
गृहमन्त्री र स्वास्थ्यमन्त्री मन्त्री भएपछि अरू घाइते भेट्न आए ।
तर प्रकाश—
फेरि छुट्यो ।
विडम्बना के हो भने—
गृहमन्त्री अर्याल घाइते परिचयपत्र दिन पटक–पटक आए ।
कागज आयो ।
शरीरको हालत उही रह्यो ।
२० दिनअघि प्रकाश बैसाखी टेकेर प्रधानमन्त्री कार्यालय गयो । आफ्नो खुट्टाले होइन— आफ्नो घाउको प्रमाण लिएर ।
ठूला दलका नेताहरू अस्पताल आएनन् ।
फोन गरेनन् ।
सोधेनन् ।
किनकि
अब जुत्ता काम लागिसकेको थियो ।
मान्छे बाँकी थियो ।
प्रकाशले बुझिसकेको छ—
जेन–जी आन्दोलनका केही अगुवाहरू
अब बाहिरी राजनीतिमा व्यस्त छन् ।
पद, पहुँच, समीकरण—
यिनै शब्दमा अल्झिएका छन् ।
“यो आन्दोलन जेका लागि भयो,” प्रकाश भन्छ, “त्यो लक्ष्य पूरा हुनुपर्छ ।”
उसको स्वर कराउँदैन तर यो स्वर नरम पनि छैन ।
“अहिले र भोलि बन्ने सरकारले घाइते र सहिद परिवारलाई बेवास्ता गर्न मिल्दैन ।” किनकि गोली खाएर बनेको म्यान्डेट भाषणले होइन, जवाफदेहिताले बुझ्नुपर्छ । “पदको लालचले आन्दोलनको मर्म कमजोर नपारियोस्,” ऊ भन्छ ।
यो आग्रह होइन । यो रेकर्ड हो ।
हामीले जे चितायौँ, त्यसैका लागि सडकमा उत्रियौँ । त्यसैका लागि गोली खायौँ । अब इतिहासले कुन जुत्ता हिँडायो र कुन मान्छे थलायो— त्यो छुट्याएर लेख्नुपर्छ ।
–––
यो कथा यहीँ सकिँदैन ।
यो कथा त्यहाँ सुरु हुन्छ
जहाँ
जुत्ता प्रतीक बनेपछि
मान्छे बिर्सिइन्छ ।
प्रकाशले जुत्ता फिर्ता माग्दा
कुनै क्रान्तिकारी भाषण गरेन ।
कुनै नारा लगाएन ।
उसले केवल एउटा साधारण वाक्य भन्यो—
“त्यो जुत्ता मलाई फिर्ता चाहियो ।”
त्यो वाक्य कमजोर लाग्न सक्छ ।
तर त्यो वाक्य
यस देशमाथिको
सबैभन्दा कडा अभियोग हो ।
२३ भदौ ।
सेतो जुत्ता ।
एउटा ट्रमा सेन्टरमा खोलियो ।
एउटा नयाँबानेश्वरको सडकमा छोडियो ।
त्यही सडक,
जहाँ ढुंगा होइन—
गोली बोल्यो ।
त्यही जुत्ता
कसैले उठायो ।
कसैले बचायो ।
कसैले फैलायो ।
जुत्ता संसारभरि पुग्यो ।
फोटो बन्यो ।
प्रतीक बन्यो ।
कथा बन्यो ।
तर जुत्ता लगाउने मान्छे
कुनै देश पुगेन ।
ऊ चौथो तलामै थुनियो ।
प्रकाश भन्छ—
“कसैले लगेको भए फिर्ता गरिदिनुहोला ।”
उसले “संग्रहालय” भनेन ।
उसले “इतिहास” भनेन ।
उसले केवल भन्यो—
“समालेर राख्ने मन छ ।”
किनकि त्यो जुत्ता
प्रतीक हुनु अघि
उसको शरीरको अङ्ग थियो ।
त्यो दिन
आकाश चिच्याएको थिएन ।
तर धर्ती काँपेको थियो ।
गोलीले खुट्टा उडाउँदा
धर्तीमाताको छातीमा पनि
एउटा घाउ परेको थियो ।
सडक रगतले भिज्दा
ढल मात्र होइन—
इतिहास बगिरहेको थियो ।
नदीहरू मौन थिए ।
पहाडहरू टुलुटुलु हेर्दै थिए ।
वनहरूलाई थाहा थियो—
युद्ध बाहिर होइन,
अब शहरभित्र सरेको छ ।
र माथि—
क्षि !!!
सत्ता ।
सत्ता अन्धो थिएन ।
सत्ता बहिरो थियो ।
नारा सुन्न चाहेन ।
पीडा सुन्न चाहेन ।
हड्डी फुटेको आवाज पनि
उसको कानसम्म पुगेन ।
उसले जुत्ता देख्यो ।
मान्छे देखेन ।
उसले प्रतीक अपनायो ।
घाइते छोड्यो ।
यही हो
यो देशको नाजुक स्थिति—
जहाँ धर्ती आहत छ ,
संरचना चिरा परेका छन् ,
तर शासकहरू
आफ्नै कुर्सीको आवाजमा मग्न छन् ।
धर्तीमाता
अब कराउँदिन ।
किनकि उसलाई थाहा छ—
यहाँ चित्कार सुन्ने कान छैन ।
तर उसले सम्झन्छ—
कुन दिन
कुन सडक
कुन जुत्ता
र
कुन मान्छे ।
प्रकाशलाई जुत्ता चाहिएको छ ।
प्रतीक तोड्नका लागि होइन ।
प्रतीकलाई फिर्ता जीवनसँग जोड्न ।
किनकि
यदि जुत्ता मात्रै बाँचिरह्यो
र
मान्छे हरायो भने—
यो देश
अब देश रहँदैन ।
यो केवल
पोस्टर र भाषणको
मशानघाट बन्छ ।
–––
वास्तबमा
हा
वास्तबमै
यो कथा
जुत्ता फिर्ता पाएर सकिँदैन ।
यो कथा
जब राज्यले
गोलीको हिसाब दिन्छ,
त्यतिबेला मात्रै सकिन्छ ।
त्यो दिनसम्म—
यो कथा बन्द हुँदैन ।
किनकि
यो कथा जुत्ताको होइन—जुत्ता किन मान्छेभन्दा ठूलो बनाइयो भन्ने कथाको हो ।
२०८२ माघ ३
बिजु सुवेदी विजय
Comments
Post a Comment