Posts

Showing posts from November, 2021

कथा :—गुच्चिने अँखौटा

Image
कथा :—गुच्चिने अँखौटा कृपया शान्त भएर सुन्नुहोस् कि यो ६ आँखे बयान हो । यसलाई सकेसम्म सत्यताका साथ प्रस्तुत गर्ने कोसिस गरिएको छ । सत्यताको पनि कोसिस ! अचम्म लाग्नसक्छ । यस मानेमा कि यो घटना करिब २८ वर्ष अघिदेखि सुरु भएर अहिलेसम्म जारी भएकाले हो । तर यसलाई ती पहिलेका ६ आँखे यादहरूलाई लिपिववद्ध गर्नुपर्ने दरोकार हुन गयो किनकि यस बारे जसले पनि मनगढन्ते कहानी बनाउन सुरु गरेकाले हो । यसबारे हामी ६ आँखेले गीताको कसम वा, कुरानको कसम वा, बाईबलको कसम वा, दुनियाँका जतिपनि धर्मका महान् व्यक्तिका कसम अनि जतिपनि राता किताबका कसम वा, नास्तिकको कसम वा, विज्ञानको कसम वा, माँ कसम वा, आफूलाई टेका दिने धरती माँको कसम । ल सुन्नुस् ! मैले आफैले बढी आत्मसात् गर्ने सम्पुर्ण ब्रह्माण्डीय कानुनको कसम ।  ६ आँखेका करामत, ६ आँखे कहिले के कहिले के, ६ आँखेको भयो बेहाल, ६ आँखे अब छुट्टिन्छ, ६ आँखे एक चुनौती, के यस्तै चलिरहन्छ ?, ३ प्राण १ ज्यान, हुनसम्म भएछ नि लौ, ६ आँखे अझै किशोरै, मोहरा मात्रै हुन् यिनीहरू, राज्य पाउन पो लड्ने त यस्तो के बालापन हो, प्रेममा जस्ले जे पनि त्याग्छ , कुत्सित प्रेम आदि थुप्रै शीर्ष...

२.१४ (घ) प्रगतिवादी कथा

 मेरो कथाको कथा शीर्षकको कथा सम्बन्धी कार्यपत्रमा यो प्रगतिवादी कथासम्बन्धी व्याख्यालाई पनि समेटेको छु । २.१४ (घ) प्रगतिवादी कथा धार्मिक कथामात्र लेख्ने परम्परा तोडी आधुनिक कथा लेख्ने परम्परा वि.सं १९९० देखि सुरु भयो । त्यो बेलादेखि कथामा फाट्टफुट्ट जनभावना पनि मुखरित हुन थाल्यो । शासकवर्ग जनविरोधी भएकाले त्योबेला जनता जनवादी चेतलाई अप्रत्यक्षरूपमा व्यक्त गर्थे । २००६ सालमा पहिलो प्रगतीवादी कथा ‘गरिब’ प्रस्तुत गर्दा राणाशासन जीर्ण भएर पतन हुने समय भएकाले मात्र प्रकाशन भएको थियो । हिन्दी साहित्यकार रामविलास शर्माका अनुसार, “प्रगतिशील साहित्यको माने त्यो साहित्यसँग छ , जु्न साहित्यले समाजलाई अघि बढाउँछ , मानवको विकासमा सहायक हुन्छ । ‘के प्रगतिशील हुँदैमा साहित्य श्रेष्ठ हुन्छ त ?’ भन्ने प्रश्न सोधिनुको अर्थ सायद के हुन्छ भने साहित्यिक नभएर पनि कहिलेकाहीँ कुनै कृति विषयवस्तुकै कारणले प्रगतिशील र त्यसैले श्रेष्ठ मानिन्छ । ... हामीलाई त्यस्तो साहित्य चाहिन्छ , जसले एकातिर कलाको उपेक्षा नगरोस्, रस सिद्धान्तका नियामक जुन आनन्दको माग गर्दछन् त्यो साहित्यबाट मिल्नै पर्दछ , यद्यपि त्यसको एक ...