( A gate-way to interact with Biju Subedi "BIJAY" )

 कथा ः— जाँगर “जाडो लागेन ?” एउटा बाक्लो कोटको गोजीमा हात गाड्दै रञ्जितले सोध्यो,। “जाडो ? केको जाडो ? यो त हाम्रा लागि आशीर्वाद हो !” रामबहादुरले मुस्काउँदै जवाफ दियो। ऊ हिउँले सेताम्य पहाडलाई हेर्दै कुल्चिरहेको थियो । उसको मुखमा चिसोको कुनै चिन्ता थिएन, बरु आँखा उत्साहले चम्किरहेका थिए । रञ्जितले उसको अनुहारमा हेरेर सोध्यो, “तपाईंलाई कहिल्यै थकाइ लाग्दैन ? यस्तो कठ्यांग्रिने जाडोमा त म त सुस्ताउँछु, तपाईंचाहिँ झन् बिहानैदेखि काममा खटिनुभएको छ ।” “जाडो त शरीरको कमजोरीले महसुस गराउँछ, साथी । म भन्छु, जाडोलाई जित्न चाहन्छौ भने जाँगरिलो बन्न सिक ।” रामबहादुरले कुममाथि झोला मिलाउँदै भन्यो । “तर उमेरले तपाईंलाई छोडिसक्यो होला, होइन र ?” रञ्जितले हँसिलो स्वरमा प्रश्न ग¥यो । रामबहादुर हाँस्यो, “उमेर ? उमेर त केवल अंक हो । म त अझै २५ वर्षकोजस्तै महसुस गर्छु । मलाई जाडोले कहिल्यै थिच्न सकेन, किनभने म यसको अघि झुक्न जान्दिनँ ।” रञ्जितले नजिकको ढुङ्गामा बस्दै भन्यो, “तर कसरी ? हामी त जाडो आयो कि ओछ्यानमै लम्पसार पर्छौं । तपाईंचाहिँ ठ्याक्कै उल्टो हुनुहुन्छ ।” “त्यसको कारण साधारण छ,” रामबहादु...

 कथा ः— मुस्कानको आभा धौलागिरि काखमा रहेको सानो गाउँ ‘शान्तिपुर’ । यही गाउँको एक सामान्य किसान परिवारमा जन्मेका सौरभले बाल्यकालदेखि नै ठूलो सपना देख्थे । उनका आँखा सधैं टाढा क्षितिजतिर लाग्थे । “बुबा, म ठूलो भएपछि हाम्रो गाउँमा राम्रो बाटो बनाउँछु । स्कुल बनाउँछु । कसैलाई दुःख हुनेछैन,” बालक सौरभले कुद्दै भनेका थिए । उनका बुबा मुस्कुराउँदै भन्थे, “हाम्रो सौरभले त गाउँको नाम चम्काउने भयो ।” गाउँका मानिसहरू सौरभलाई गर्वका साथ हेर्थे । उनले आफ्नो मेहनत र लगनशीलताले पढाइमा मात्र होइन, समाजसेवामा पनि नाम कमाए । समय बित्यो । सौरभ राजनीतिमा होमिए । उनी नेतृत्त्वमा आए । गाउँभरि खुसीको लहर दौडियो । “अब हाम्रो सौरभले हाम्रा सबै समस्या समाधान गर्छ । उहाँ त हाम्रो आशा हो,” गाउँका वृद्ध मानन्धरले भने । चुनाव जितेर सत्तामा पुगेपछि सौरभको पहिरोझैं व्यस्तता सुरु भयो । ठूलो शहर, सभाहरू, पत्रकारहरू, ठूला भनिएका व्यक्तिहरूबीच सौरभ हराए । दश वर्षपछि सौरभ गाउँ फर्किए तर गाउँ अब पहिलेको जस्तो थिएन । बाटाहरू उस्तै खाल्टाखुल्टी थिए, स्कुलको भवन झर्दै थियो, र मान्छेहरूको अनुहारमा गुनासो मात्र थियो । “सौरभज...

 कथाः जेनजीका आरोह–अवरोह “भाइरल र परिवर्तनको यात्रा“ नेपालको एक सानो गाउँमा जेनजी पुस्ता अचम्मको परिवर्तन ल्याउन तयारी गर्दै थिए । यस गाउँमा धेरै केटाकेटी थिए, जो समाजका घटनामा नयाँ दृष्टिकोण राख्ने प्रवृत्तिमा थिए । उनीहरूको प्रमुख मुद्दा भनेको सामाजिक सञ्जालको भाइरल विषयवस्तुहरूको प्रभाव र त्यसले गर्दा समाजमा भइरहेको अस्थिरता थियो । गाउँका वृद्ध नागरिकहरूले भनिरहेका थिए—“पहिले हामीले राष्ट्रको भविष्यका बारेमा सोच्थ्यौं, अब उनीहरू यता गइदिएका छन्, तर कहाँ जान्छ यो समाज ?” गाउँको एक मञ्चमा, जहाँ जेनजीका युवक युवतीहरू जमघट गर्दै थिए, रामेश्वर नामक एक युवक आफ्नो साथी मीरा सँग कुराकानी गर्दै भने, “हामीलाई थाहा छैन, हामीले जुन कुरा समर्थन गर्दैछौं, त्यो समाज र राष्ट्रको हितमा हो कि होइन । कुनै समय पहिले हामीले शिक्षा र सामाजिक परिपाटीको आधारमा निर्णय लिन्थ्यौं, तर अहिले सबै कुरा भाइरल बन्यो ।” मीरा मुस्कुराउँदै उत्तर दिई, “हो, रामेश्वर, भाइरल कुरा मात्र नभएर, साँचो कुरा के हो भन्ने बुझ्न जरूरी छ । धेरै कुरा हाम्रो अगाडि उभिन्छन्—फेसबुक, टिकटक, ट्विटर, र अन्य सामाजिक मिडिया प्लेटफर्महरू...

 कथा ः— दासताभन्दा धेरै पर एक साँझको कुरा हो एउटा गाउँमा पुराना नेताले सभा आयोजना गरेका थिए । सभामा ठूला–ठूला कुरा गर्दै गाउँलेलाई आफ्नो पक्षमा बोल्न र साथ दिन अनुरोध गरिरहेका थिए । मञ्चका चारै कुनामा कार्यकर्ताहरु नेताको गुणगान गाउन व्यस्त थिए । ती कार्यकर्ताले गाउँलेलाई “हाम्रो नेता महान छन्” भन्दै आफ्ना कुरा जबर्जस्ती सुनाउँदै थिए । यो सबै हेर्दै एक युवक, रमेश, मञ्चभन्दा पर उभिएर हेरिरहेका थिए । रमेश शिक्षित थिए र परिवर्तनको पक्षमा लाग्न चाहन्थे तर उनी कार्यकर्ताको अन्धभक्तिले आक्रान्त थिए । रमेशले एक वृद्धलाई सोधे, “बाबा, यी नेताले तपाईका लागि के गरेका छन् ?” वृद्धले मुस्कुराउँदै जवाफ दिए, “छोरा, नेताको पछि लाग्नु हाम्रो बानी भइसक्यो । जे गर्छन्, ठीकै गर्छन् । हामी त समर्थन गर्ने हो ।” रमेशले हाँस्दै भने, “तर बाबा, नेताले तपाईलाई कसरी उपयोग गरिरहेका छन्, कहिल्यै सोच्नुभएको छ ?” वृद्धले अनुत्तरित झैं गर्दै आँखा झुकाए । थोरै पर अर्को कार्यकर्ता, सुरेश, रमेशको कुरा सुन्दै थियो । ऊ रमेशतिर लुरुलुरु आएर भन्यो, “के भनिराखेको ? हाम्रो नेताको आलोचना गर्दैछस् ?” रमेश शान्त स्वरमा बोल्यो...

 कथाः— चक्र नदीको यात्रा (एक सुनसान साँझ, नदी र हावाबीच संवाद भइरहेको छ । प्रकृति मौन छ, तर यी दुई पात्रका कुराकानीले चारैतिर गुञ्जायमान बनाएको छ ।) नदीः (काँपिरहेको स्वरमा) हावा दाजु, मेरो यात्रा यहाँसम्म आइपुग्यो तर अगाडि महासागर छ । यो विशाल, अथाह र अज्ञात छ । मभित्र डरले ठूला छालहरू उर्लिएका छन् । हावाः (शान्त र गम्भीर स्वरमा) बहिनी, तिमीले यात्रा कहिले रोक्यौ र ? हिमालका काखबाट छुटेर तिमीले कति बाटो काट्यौ, कति चट्टान भाँच्यौ, कति जंगल पार गर्यौ, सम्झ त । किन अहिले डर मान्दैछौ ? नदीः (आफ्नो भित्री मनको कुरा पोख्दै) मैले त्यतिबेला पनि डर मानें तर मेरो बाटो स्पष्ट थियो । हिमालका बगैँचाबाट बग्नु थियो तर यो महासागर...। हावाः (मुस्काउँदै) महासागरले तिमीलाई भयभीत बनाएको हो कि तिमीलाई हराउनुको डरले सताएको हो ? नदीः (चुप लाग्दै) हो, म डराउँछु । महासागरमा म मेटिन्छु, हराउँछु । मेरा कुनै चिह्न रहनेछैनन् । म अब नदी रहन्न । हावाः (गम्भीर हुँदै) बहिनी, तिम्रो डरको जरा गलत ठाउँमा छ । सोच त तिमीले आफूलाई सधैं नदी मात्र ठानेकी छौ तर के तिमीलाई थाहा छ ? तिमी नदीमात्र होइनौ । तिमी बाँच्ने क्रम ...

 कथा :— ह्यासट्याग जस्टिस फर रमेश सहरको प्रहरी कार्यालय । इन्स्पेक्टर रमेश फाइलहरूमा गहिरो डुबेका थिए । उनी आफ्नो कर्तव्यनिष्ठता र सत्यका लागि परिचित थिए । “साहेब ! यो फाइल हेर्नुस्,” जवान हरि घोप्टो मुख लगाउँदै भित्र आए । “के हो ?” रमेशले फाइल खोल्दै भने । फाइलभित्र एउटा ठूला भ्रष्टाचार काण्डका प्रमाणहरू थिए । लाखौं रुपैयाँको हिनामिना, उच्च पदका अधिकारीहरूको संलग्नता, र निर्दोष तल्लो तहका कर्मचारीहरूलाई दोष थुपारिएको विवरण । रमेशको मुटु एकछिन रोकिएजस्तै भयो । “हरि ! यो कुराले हामी सबैलाई खतरामा पार्छ । प्रमाण कसरी भेट्टाउनु भयो ?” हरिले फुसफुसाउँदै भन्यो, “भित्रका कोहीले नै दिएका हुन् तर उनीहरू डराइरहेका छन् ।” रमेशको मन भित्रैदेखि आक्रोशित भयो । “यो अन्याय सहन सकिँदैन । हामी सत्यको पक्षमा उभिनुपर्छ तर कसरी ?” त्यही रात रमेशले आफ्ना केही विश्वासिला साथीहरूलाई बोलाए । बैठकमा सबैको अनुहार तनावले भरिएको थियो । “रमेश ! यो काम गर्ने हो भने हाम्रो करिअर सकिन्छ । के तपाईं तयार हुनुहुन्छ ?” एक जना साथीले गम्भीर स्वरमा भने । रमेशले टेबलमा हात बजाउँदै भने, “करिअर भन्दा ठूलो हाम्रो आत्मा हो ...

  लघु कथाः “मुफासा, मेरो कथा” “हजुर, टिकटको पैसा तिर्नुपर्ने छैन, यो दुईवटा टिकट त सित्तैमा हो ।” टिकट दिने काउन्टरको दिदीले यसरी भनेपछि म झस्किएँ । “सित्तैमा ?“ मनमा उत्सुकता त जाग्यो तर साथमा संशय पनि । अँग्रेजी फिल्म, त्यो पनि हलिउडको । सिनेमाको नाम ‘मुफासा’। साहसिक कथा होला भन्ने अनुमान गरेँ । तर चिन्ता एकै ठाउँमा अड्कियो— “लेखेको छोरालेभन्दा बढी बुझेपनि मलाई कुइरेले अँग्रेजी बोलेको बुझ्न त्यति आउँदैन । के समय कटाउन गाह्रो पो हुने हो कि?” मेरो छेउमा मेरै छोरो उभिएको थियो, जो अँग्रेजी फिल्मको पारखी थियो । उसको उत्साह हेरेर मन थामेँ । “जे होस्, दुई घण्टा त हो, समय बित्ला नि,” मनमा भनेँ र हलभित्र छिरें । सिनेमाको कथा अजब लाग्यो । पर्दामा सारा पृथ्वी सिँहको संसारजस्तो बनेको थियो । पात्रहरु तीनवटा मात्र प्रष्ट देखेँ— एउटा बाउ सिँह, अर्की आमा सिँहिनी, अनि एउटा सानो शावक, बाँकी सबै चीज मलाई अँग्रेजी भाषाको कच्याककुचुक जस्तो लाग्यो । “यसो गरौँ,” मनमनै ठानेँ । “आफैँले कथा बनाउन थाल्छु।” त्यसपछि फिल्मको अर्थ आफ्नै तरिकाले निकाल्न थालेँ। ती बाउ सिँह आफ्नो सन्तानलाई जङ्गलको राजा बन्न सिकाउ...