Posts

Showing posts from July, 2013

लघुकथा :– युनिक हमाल

लघुकथा :– युनिक हमाल बिजु सुवेदी “विजय” मेरो एकजना अति नै मिल्ने सुरेश हमाल नाम गरेको साथी थियो । हामी स्कूल पढ्दादेखिका साथी थियौं । हामी दुइको रोल नंबर पनि स्कूलमा सधैं एक अङ्कले मात्रै फरक हुन्थ्यो त्यसैले पढ्नमा पनि हामी बीच निक्कै प्रतिस्पर्धा हुन्थ्यो । समयको अन्तराल सँगसँगै उसले क्याम्पस पढ्ने समयमा लभ गरेर बिहे गर्यो ।  केही समयपछि उसले एउटा छोरो पनि जन्मायो । उ यत्ति खुशी भएको थियो कि त्योभन्दा अगाडि ऊ त्यत्ति खुशि भएको मैले कहिल्यै देखेको थिइन । हुन त उसको लभ सफल भएको बेलामा पनि ऊ  अपार खुशि भएको थियो तर छोरो जन्मिँदा ऊ त्योभन्दा पनि बढी खुशि थियो लाग्थ्यो उसले संसार जितेको थियो ।  एकदिन उसले अचानक मसँग जिद्दी गर्न थाल्यो कि उसको छोराको नाम उसको अति मिल्ने साथी भएको नाताले मैले नै राख्नुपर्छ रे तर उसकी श्रीमतीले भने “हामीहरु दुबै बुढाबुढीले नै राख्दा बेस हुन्छ ।” भनेकी थिई । अनि मैले आफ्नो घाँटीसम्म ल्याइसकेको उसको छोराको नाम नओकली कुनै  युनिक नाम राख्न सल्लाह दिएको थिएँ । बिचार हाम्रो भिन्न भएकोले दशवर्षे जनयुद्धको सुरुवातदेखि हामी छुट्टिएका थिय...

गन्धर्व गीतलाई संरक्षण गरौं

गन्धर्व गीतलाई संरक्षण गरौं स्वर, शब्द, सङ्गीत :– मगर गाइने गाम्ले दाजु गाम्ले भाइ के दुःख पायौ नि सुखको लागि गर्दछु काम , झन् दुःख पायौ नि , हजूर झन् दुःख पायौ नि हिउँदै भरी परदेशै लाग्यौं ढाकर बनेर साहूले लिन्छन् हिसाबै गरी घरमा बसेर , हजूर हिसाबै गरेर दुई चार हरुको डढेको पाखो खनेर जोतेर ढुङ्गामा रगत गाडीमा मासु कमाइ गरेर , हजूर पसिना पुछेर दुई चार मुरी भित्र्यायौं वाली प्राण छ त्यसैमा त्यसैमा नुन , त्यसैमा लुगा , साहू छ त्यसैमा , हजूर साहू छ त्यसैमा धनीले खान्छन् मसिना चामल तीनपल्ट फलेर गरीबले खान्छन् कोदाको गेरा जाँतोमा दलेर , हजूर आँसु नै झारेर धनीले लाउँछन् बर्षादी कोट सितारा टल्कने गरीबलाई छैन बोराको भोटो मनमनै कल्पने , हजूर मनमनै कल्पने सामन्तका कुकुरहरु दूधरोटी खाँदैन गरीबका छोराछोरी केही पनि पाउँदैन , हजूर केही पनि पाउ्रँदैन नोट :– वास्तवमा पढेर होइन परेर निरन्तर साहित्य उमार्ने यी हुन् मगर गाइने । यस्ता गन्धर्व गीतले देशको स्थिति बोलेको हुन्छ । गरीब जनताको मर्म बोलेको हुन्छ । वास्तबमा गरीबका लागि बोलिदिने पनि यिनी जस्तै मगर गाइने नै हुन् भन्नने पनि यो गन्धर्व गीतले अझ स्पष...

लघुकथा :– नास्तिक धर्म

लघुकथा :– नास्तिक धर्म बिजु सुवेदी “विजय” एकजना मानिसको बिचार परिवर्तन भयो  र ऊ नास्तिक भयो । उसलाई आफू नास्तिक हुनुभन्दा अगाडि धेरै धर्म गरेकोमा पछुतो लाग्यो । त्यसैले उसले अहिलेसम्ममा धेरै पटक मन्दिर घुमिसकेको धर्मलाई कसरी निमिट्यात्र पार्ने भनेर उल्टोबाट मन्दिर घुम्न थाल्यो । उतातिर भगवान भने आफूले वरदान दिने मानिस कोही फेला नपरेकोमा बहुलाइरहेको थियो र प्रश्न गरिरहेको थियो कि “किन मानिसहरु एकाग्र भएर मेरो भक्ति गर्दैनन् ?” धर्म गर्ने मानिसहरु मन्दिर सुल्टोबाट त घुम्थे तर कोही कता ध्यान पु¥याउँथे भने कोही कता ध्यान पु¥याउँथे , जो पनि धुम्थे जता पायो त्यता ध्यान दिन्थे । यसकारण देवता  पनि आफूलाई मान्ने मानिसहरु नपाएर आजित भइसकेका थिए । किनकि पहिलेको जमानामा देवतालाई वरदान दिँदै फुर्सद हुँदैनथ्यो भने अहिलेको आधुनिक जमानामा देवताको ध्यान वरदान दिन एकदम भोको भइरहेको थियो । एकाएक भगवानको मन , एकाग्र भई उल्टो घुम्ने नास्तिकदेखि पग्लियो । अनि ऊदेखि भगवान् प्रशन्न हुनुभयो र भन्नुभयो “ भन भक्त तिम्रो नास्तिक धर्मदेखि म सन्तुष्ट भएँ । तिमीलाई के वरदान चाहियो ? ”...

गन्धर्व गीतलाई संरक्षण गरौं

गन्धर्व गीतलाई संरक्षण गरौं शब्द संकलन तथा स्वर :– झलकमान गन्धर्व हे बरै, हे बरै दसी धारा पु नरोए आमा बाँची पठाउँला तस्बीरै खिचेर कस्तु लेख्युनी भावीले कर्मुलीला थैमा लौ हजूर हे बरै बाबाली सोध्लान् नि खोइ छोरा भन्लान् रण जित्दैछन् भन्दिए आमाली सोध्लिन् नि खोइ छोरा भन्लिन् रज है खुल्यो भन्दिए दाजैली सोध्लान् नि खोइ भाइ भन्लान् अंशै बढ्यो भन्दिए भाउजूली सोध्लिन् नि खोइ देवर भन्लिन् खसी काट भन्दिए भाइली सोध्लान् नि खोइ दाजू भन्लान् घेरामा परे भन्दिए दिदीली सोध्लिन् नि खोइ भाइ भन्लिन् माइती घटे भन्दिए बहिनीली सोध्लिन् नि खोइ दाजै भन्लिन् चोली घट्यो भन्दिए छोराली सोध्लान् नि खोइ बाबा भन्लान् टोपी झिक भन्दिए छोरीली सोध्लिन् नि खोइ बाबा भन्लिन् सुन चुराको दान दिए त्रीयाली सोध्लिन् नि खोइ स्वामी भन्लिन् बाटो फुक्यो भन्दिए साथीली सोध्लान् नि खोइ लाहुरे भन्लान् माया मार भन्दिए बटौलीको बजारैमा चार पैसाको लाहा छैन शिराको स्वामी स्वर्गे हुँदा घर बस्नेलाई थाहा छैन शिशै काट्यो गोलीले रणमा परी मरिछन् लाहुरे बाबा रुन्छन् लौ  बर्खदिन आमा जुबै भरी लौ हजूर हाम्रो घरमा रेडियो आउनभन्दा पहिलेनै गन्धर्व...

कविता :– गुरुवर

कविता :– गुरुवर बिजु सुवेदी “विजय” गुरुवर म  कुम्हालेको मन्थन गरिएको माटो जसले जे बनाए पनि बनिरहेछु सबैको उपयोगी बत्रका लागि बनाइदेऊ मलाई राम्रो भाँडो गुरुवर म फ्याँकिएको  बेकारी ढुङ्गा कुदिँदेऊ मलाई ज्यान दिन सबैलाई राम्रो बनाउन बनाइदेऊ मलाई देउता गुरुवर म अञ्जान छु मलाई बोल्न आउँदैन सारेगम  तातातिती सबै सिकाइदेऊ सुरिलो मिठासले देशलाई स्वर दिन बनाइदेऊ मलाई देशको वक्ता गुरुवर म अशिक्षित छु लेख्न  मलाई आउँदैन कखरा देखि पिएचडी सिकाइदेऊ लेखेर देशलाई केही दिन बनाइदेऊ मलाई देशको लेखक गुरुवर मैले सबैकालागि गाडी हाँक्नु छ चिल्लो सडक हाँक्नु छैन मलाई भिर, पाखा , घुम्ती पूर्व–पश्चिम हाँक्न बनाइदेऊ मलाई देशको डाइभर गुरुवर म  अत्यन्तै नाजुक कोमल कोपिला आखिर फुल्नु त मैले पर्छ नै बहार बनाई सु्वास छर्न बनिदेऊ तिमी मेरो माली  नोट ः–  यही श्रावण ७ गते सोमबार परेको २०७० सालको गुरुपूर्णिमाको उपलक्ष्यमा “ गुरु साक्षात परम् ब्रम्ह , तस्मै श्री गुरुभ्यै नमो नमः” भनेर नमन गर्दै यो “गुरुवर” कविताका साथमा सम्पूर्ण साहित्यकारसाथीहरु तथा सम्प...

गीत :– नमुछे आमा दहीमा टीका

गीत :– नमुछे आमा दहीमा टीका शब्द :- ? नमुछे आमा दहीमा टीका नछरे जमरा दैवले पर्दा उठायो आमा आउँदिन फर्केर मखमली फुल्दा मार्सीधान झुल्दा बहिनी आउनेछिन् दैलाको तस्विर छातीमा टाँसी आँसु बगाउनेछिन् नझारे आमा आँसुका ढिक्का मूलबाटो हेरेर जाँदैन दुःख आँसुका धारा बर्बरी झारेर झुलुङ्गाबाट उठेर छोरी खोई बाबा भन्नेछिन् ब्युँझेर मेरी मुर्छिन्दै फेरि दाँत पो बान्नेछिन् नफोरे प्रिया नारीका चुरा झर्याम्म पारेर जाँदैन दुःख आँसुका धारा बर्बरी झारेर यो जत्तिबेला पनि अतिनै भावुक बनाइदिने  अति नै सशक्त यस गीतका रचनाकारलाई पनि म नमन गर्दछु । यस गीतसँगै मैले पाठकहरुसँग आँसु बाँडिरहेको छु । कृपया पाठकहरुलाई थाहा छ भने यस गीतका रचनाकारको नाम उल्लेख गरिदिनुहुन अनुरोध गर्दछु ।

लघु कथा :–जसले जे गरे नि हुने

लघु कथा :–जसले जे गरे नि हुने बिजु सु्वेदी “विजय” “पहिले पहिले म भरिया भएर बिभित्र देशमा घुम्न जान्थेँ अनि एकैपटक सकेजति लुगाहरु लगाएर आफुले ल्याउन मिल्ने जति सामानहरु बोकेर नेपाल फर्कन्थेँ । घुम्न पठाउने साहूले यएरपोर्ट मै सबै सामानहरु लिएर मलाई नाङ्गेझार पारेर उसका सबै सामानहरु लिएर ट्याक्सीमा राखेर उसको ब्यापार गर्ने होलसेल पसलसम्म उक्त सामानहरु लैजान्थ्यो । यस्तो काम त्यत्तिबेला म जस्ता कैयौं बेरोजगारहरुले गर्ने गर्दथे । अरु नभए पनि पैसा नभएकाहरुले पनि विदेश देख्ने मौका मिल्दथ्यो । प्लेन चढ्ने मौका मिल्दथ्यो । कहिलेकाहीँ अलमलमा विदेशमा रोकियो भने ३–४ दिनदेखि १०–१५ दिनसम्म पनि विदेशी भूमिमा उनीहरुको रहनसहनसँग भिजिनु पर्दथ्यो । त्यसै सिलसिलामा एकदिन मैले सिँगापुर जानु परेको थियो । प्लेनमा मसँगै एकजना मनाङ्गे पनि सिँगापुर जाँदैथियो । जाँदाखेरि उसँग पनि मसँग जस्तै केही पनि थिएन । पछि मैले पनि सिँगापुरबाट साहूले दिएको पैसाले साहरुले भनेको ठाउँमा बोक्न मिल्नेजत्ति साहूको सामान बोकिवरी लाउन मिल्नेजति दामी दामी लुगाहरु लगाएर प्लेनमा सामानहरु राखेर नेपाल आउन सिटमा बस...

गीत :– प्रेम

गीत :– प्रेम बिजु सुवेदी “विजय” प्रेममा मायामा भगवान्को सुगन्ध हुन्छ दुई म्टुको धड्कन  पनि जन्म जन्म हुन्छ । संसारका सबै कुरा मुर्दा हुन्छन्  तर प्रेम नै  जिउँदो रहन्छ अरु सबै पानी हुन्छ । प्रेम नै  त्यो पवित्र चीज हो त्यसैले त शत्रुता र खुट्टा तात्रे प्रवृत्ति सबै बन्द हुन्छ । प्रेममा ज्यान दिन्छ भने मृत्युले आँसु बगाउँछ मृत्युको दरवारमा पनि सजायँदिने काल थर्कमान हुन्छ । २०७०/०३/२० बिजु सुवेदी “विजय” कुलेश्वर, काठमाण्र्डौं bijusubedi@gmail.com

अलिकति प्रवचन है साथी–सोम–मित्रहरु

अलिकति प्रवचन है साथी–सोम–मित्रहरु जस्तो कि मैले पहिले पनि भनिसकेको छु विषयहरुमा आसक्त व्यक्तिहरुका लागि परमसत्यको स्वरुपलाई जात्र एकदमै कठीन हुन्छ । कसैले भनेर आफूलाई साँचामा ढालेका कुराहरुलाई पहिले परित्याग गर्नसक्नुपर्छ ।  अनि आपूmलाई शून्यमा लगेर जे कुरा सप्रमाण चेतनाले देखिएको छ त्यसलाई अनुसरण गरेर मात्रै परमसत्यलाई जात्र सकिन्छ र यस्ता प्रयासहरु निरन्तर गरिनै रहनु पर्छ । त्यसपछि मात्रै चेतनाले आफूले साकार स्वरुपलाई जात्र सक्षम हुन्छ । यसरी के कुरा सत्य हो जात्र सकिन्छ । सामान्यतया जो व्यक्ती देहात्म बुद्धिमा आशक्त हुन्छ ऊ भौतिकवादमा यत्ति लिन हुन्छ कि उसले यो बुझ्न असम्भव जस्तो हुन्छ कि परमात्मा व्यक्ति पनि हुन सक्छ । यस्तो भौतिकवादी व्यक्ति जसको कल्पना सम्म गर्न सक्दैन कि यस्तो पनि दीव्य शरीर छ त्यो नित्य तथा सच्चिदानन्दमय छ । भौतिकवादी धारणाका अनुसार शरीर, नाशवान, अज्ञानी तथा अत्यन्त दुःखमय हुन्छ । अत उनीहरुलाई जब भगवान्को साकार रुपको विषयमा बताइन्छ त उनीहरुका मनमा शरीर सम्बन्धि यो धारणा बनिरहन्छ । यस्ता भौतिकवादी पुरुषहरुका लागि विराट भौतिक जगत्को स्वरुप परमतत्व हो । फ...