( A gate-way to interact with Biju Subedi "BIJAY" )

कथा ः— फर्किने बाटो गाउँको पुरानो बरिपिपलको चौतारी, दिउँसोको हल्का रवि । ब्रह्मा गुरुङ काखमा किताब खोलेर बसेका छन् । दुई जना युवाहरू— अर्जुन र दीपा— उनको छेउमै आएका छन् । त्यसै बेला गाउँका चर्चित नेता नकुल सापकोटा लट्ठी ठटाउँदै चौतारी चढेर आउँछन् । चौतारीमो आरोप–प्रत्यारोप सुरु भइरहेको थियो । नकुल (छाती फुलाउँदै)ः यस्तो राजनीतिक अस्थिरता, देश बिग्रनुहुने कारण ? बाहिरका शक्तिहरू ! हामी त देशकै लागि युद्ध गरिरहेका छौँ, बुझ्नुस् न ! ब्रह्मा (शान्त स्वरमा)ः नेता साप, युद्ध त बाहिर होइन, भित्र भइरहेको छ । बाहिरका पार्टीसँग “पानी बारबार” हुनु — यही त मूल समस्या हो नि । दीपा (भित्तामा काग सुतेजस्तो गहिरो स्वर)ः हामी जनताले त भोट घरभित्र राखेर दिन्छौँ, तर तपाईँहरू निर्णय घरबाहिरको आदेश हेरेर गर्छौं जस्तो देखिन्छ । अर्जुन (खाडीबाट आएको पीडा मिसाएर)ः देशमा भित्रका समस्या छोडेर नेता नै बाहिरका पार्टी–दलसँग कहिले दिल्ली, कहिले बेइजिङ, कहिले अर्को शक्तिसँग आफ्नो स्वार्थ मिलाइरहन्छन् — म त त्यही देखेर भागेँ देशबाट । ––– त्यही बेलामा, चौतारी नजिक हावा चल्छ , पातहरु सुसाएको आवाज आउँछ । ब्रह्मा आफैँलाई...

 तिमी र म—अन्तिम नाडीका साथी अपरेशन थिएटरको ढोका बिस्तारै बन्द हुँदै गयो । भित्रको अलार्महरूको आवाज शान्त हुँदै थियो, तर डा. मानव र डा. कीरण—दुई जना सर्जन, दुई जना जीवनका सहयात्रीका कानभित्र भने अझै पनि केही आवाजहरू गुन्जाइरहेका थिएः नाडीको उतार–चढाव, एनेस्थेसियोलोजिस्टको कन्भर्सेशन, नर्सको ‘क्ल्याम्प, डॉक्टर !’ भनेर चिच्याएको आवाज । दुवैले पन्जा फुकाए । स्टेरिलाइज्ड टेबलको छेउमा राखिएको स्टुलमा बस्दै मानवले लामो सास फे¥यो । कीरण पनि उसैगरी सास फेरेर उसको नजरसँग ठोक्किइन् । थोरै थकान, थोरै राहत, र धेरै गहिरो भाव—त्यो हेराइ थियो जसलाई शब्दले धान्न सक्दैन । केवल कसैको जीवनका लागि आठ घण्टा रोकिनै नसकिने युद्ध लडेका दुई जनाले मात्र बुझ्न सक्ने किसिमको । मानवः “आज... अन्ततः सकियो । म एकछिन त डराएँ, कीरण । त्यो दोस्रो बाँधाइ–क्लिप राख्दा नाडी झसंग तल झ¥यो ।” कीरण (नरम स्वरमा)ः “म पनि । त्यतिबेला लाग्यो—अब एकै निर्णयले सबै उल्टन सक्छ... तर हामीसँगै थियौँ, त्यसैले सम्भव भयो ।” अस्पतालको नीलो प्रकाश उनीहरूका अनुहारमा परिरहेको थियो । बाहिर महँगो समय झैँ टिक–टिक गर्नु छाड्दैनथ्यो तर भित्र—एका...

  जेन्जी आन्दोलन “धुवाँबाट उज्यालो” धुवाँ → आन्दोलन, क्रोध, अराजकता, द्वन्द्व उज्यालो → न्याय, शान्ति, संगठन, राष्ट्रिय रूपान्तरण काठमान्डु धुवाँले ढाकिएको थियो । जलेर भाङ्ग भएका संरचनाहरूको हावामा अझै पोखिएको धुलो थियो । त्यही धुलोबाट उभिएको एउटा आवाज—उग्र, क्रोधित, तर कतै गहिरो सत्य बोकेको—ढुङ्गा चिरेझैँ सडकभरि गुन्जियोः “सरकार तिम्रो हो भने तिम्रो आदेशले चल्छ ? यो देश चल्ने भनेको कानुन र संविधानले हो ! नेपाल कसैको बाउको बपौती होइन ! तिमीहरूले सार्वजनिक सम्पत्ति खरानी बनायौ—कारबाही तिमीहरूलाई पनि हुनुपर्छ ! नेपाली झण्डा ओढेर मात्र राष्ट्रवादी हुँदैन—सबै नेपाली राष्ट्रवादी हुन् !” यो आवाज भीडको एउटा कुनाबाट आएको विरोध होइन, यहाँ बाटो भत्किएको छ , त्यहाँ सरकार भत्किँदैछ , र बीचमा —देश— दुवै पक्षबीच च्यातिँदैछ भन्ने चेतावनी थियो । उही शहर, तर अर्को कुनामा — धुवाँ ओझेल पर्दै जान्थ्यो, र जनसमुदायको घुम्सिएको भित्री द्वन्द्व हावामा फैलिन थाल्थ्यो । एक युवती, जसको अनुहारमा थकान पनि थियो र जिम्मेवारीको भार पनि — उनी सडकैमा उभिएर भीडलाई रोक्दै बोलिन् : “हामी पनि जेन्जी हौँ तर जेन्जी भन्दै...