( A gate-way to interact with Biju Subedi "BIJAY" )

 किशोरावस्था एक चुनौती मैले झेलेको समाजले यो कुरामा बोल्नु हुँदैन भनी त्यसलाई बेवास्ता गरेर झन् समस्यामाथि समस्या थपाएको पाएको थिएँ । समाजलाई विकास गर्न कसैले आउँदैन हामीले नै विकास गर्ने हो भन्ने सबैको मनमा उच्च भाव हुनु आवश्यक छ । आफुले भोगेका कुराहरुलाई दोहोरिन नदिन, आउँदो पुस्ताले भोग्न नदिन, आफुले सक्दो सशक्त पाइला चाल्नु पर्दछ । यही मेसोमा “किशोरावस्था एक चुनौती” पार गर्न जो कोही पनि हण्डर खाएर हवसबाट गुज्रेर अनि मात्रै आफु समाजमा पहिलेको सामान्य अवस्थामा आएको कुरा कसैले नकार्न सक्दैन । पौडी खेल्न नजान्नेले समुन्द्रको बीचबाट पार पाउनु जत्तिकै कठिन छ यो समय । यसका लागि उचित शिक्षा नै आवश्यक हुन्छ । हरेक व्यक्ति किशोर अवस्थामा पुगेपछि आफु वयस्क अवस्थामा पुगेको आभास पाउँछ र यही बेला ऊ प्राकृतिकरुपले अनैतिकतातर्फ भट्किन, भड्किन र आफ्नो बालापनलाई भत्काई वयस्कतातर्फ उन्मादले जवानीलाई उर्ल्याउन पुग्छ र मनोदशा बिग्र्याई भङ्गालोमा पुग्न विवश हुन्छ । यो समय ठुलै बिमान, ठुलै रकेट विचरण गर्न ठुलो अभिभावकत्त्वको वैज्ञानिक पाइलटको जसरी गाइडेन्सको अति आवश्यकता हुने समय हो । रसराग, रसरङ्गमा ...

 नि:शेष शून्यमा आकाश,  आकाशमा शून्य । आकाशमा सम्पुर्ण, सम्पुर्णमा आकाश । शून्यमा पनि त्यै, कोही विलिँदैन क्यै । भित्रको भित्र बाहिर, बाहिरको बाहिर भित्र । वृहत् हुन्छ शूक्ष्ममा, शूक्ष्म हुन्छ बृहत्मा । दृश्यमा त्यो अदृश्य, अदृश्यमा त्यो दृश्य । विचित्रमा छ चित्र, चित्रमा छ विचित्र । मनको विचार अदृश्य, पुग्छ तत्कालै अनन्तको पारि, त्यसैले त्यसकै छ राज, त्यस्तै छ शून्यको काज । सर्बत्र छ व्याप्त, व्याप्तमा छ शून्य । प्रलयमा छ सृष्टि, सृष्टिमा छ प्रलय । सुरुवातमा छ अन्त्य, अन्त्यमा छ सुरुवात । वृत्तको छ संसार, अन्त्य र सुरु त्यै एउटै विन्दुमा छ । नि:शेष छ नि:शेष ! सबको सार शेषशून्य ! सबको सार शेषशून्य !! २०७८ पुस १० बिजु सुवेदी विजय

  सत्य कुरा लेख्दा आइलाग्ने पाँच कठिनाइ -  बर्तोल्ट ब्रेख्त अचेल झुट र अज्ञानताको विरोध गर्न र सत्य कुरा लेख्न चाहने जोसुकैले पनि कम्तीमा पाँचवटा कठिनाइमाथि विजय प्राप्त गर्नैपर्छ । सर्वत्र सत्यको विरोध भइरहेको बेला लेखकमा सत्य कुरा लेख्ने साहस हुनैपर्छ । सत्य सर्वत्र छद्म रूपमा रहने भए तापनि लेखकमा सत्यलाई चिन्ने उच्च सजगता हुनैपर्छ । लेखकमा सत्यलाई हतियारको रूपमा प्रयोग गर्ने सीप हुनैपर्छ । लेखकमा ती मानिसहरूको छनोट गर्ने बुद्धिमत्तापूर्ण शक्ति हुनैपर्छ, जसका हातमा सत्य प्रभावकारी हुन्छ र लेखकमा त्यस्ता मानिसहरूका बीचमा सत्यलाई फिँजाउने चतुर्‍याइँ हुनैपर्छ । फासीवादअन्तर्गत रहेका लेखकहरूका लागि यी अत्यन्तै चुनौतीपूर्ण समस्या हुन् तर यी समस्या ती मानिसहरूका अगाडि विद्यमान छन्, जो भागेका वा निर्वासित छन् । यी समस्याहरू ती देशहरूमा कार्यरत लेखकहरूका सामु पनि विद्यमान छन्, जहाँ नागरिक स्वतन्त्रता छ । १. सत्य कुरा लेख्ने साहस जोसुकैले लेखे पनि उसले कुन अर्थमा सत्य कुरा लेख्नुपर्छ भने उसले सत्यलाई दबाउनु वा ढाकछोप गर्नु वा जानाजान कुनै पनि कुरा असत्य लेख्न...

कथा :—गुच्चिने अँखौटा कृपया शान्त भएर सुन्नुहोस् कि यो ६ आँखे बयान हो । यसलाई सकेसम्म सत्यताका साथ प्रस्तुत गर्ने कोसिस गरिएको छ । सत्यताको पनि कोसिस ! अचम्म लाग्नसक्छ । यस मानेमा कि यो घटना करिब २८ वर्ष अघिदेखि सुरु भएर अहिलेसम्म जारी भएकाले हो । तर यसलाई ती पहिलेका ६ आँखे यादहरूलाई लिपिववद्ध गर्नुपर्ने दरोकार हुन गयो किनकि यस बारे जसले पनि मनगढन्ते कहानी बनाउन सुरु गरेकाले हो । यसबारे हामी ६ आँखेले गीताको कसम वा, कुरानको कसम वा, बाईबलको कसम वा, दुनियाँका जतिपनि धर्मका महान् व्यक्तिका कसम अनि जतिपनि राता किताबका कसम वा, नास्तिकको कसम वा, विज्ञानको कसम वा, माँ कसम वा, आफूलाई टेका दिने धरती माँको कसम । ल सुन्नुस् ! मैले आफैले बढी आत्मसात् गर्ने सम्पुर्ण ब्रह्माण्डीय कानुनको कसम ।  ६ आँखेका करामत, ६ आँखे कहिले के कहिले के, ६ आँखेको भयो बेहाल, ६ आँखे अब छुट्टिन्छ, ६ आँखे एक चुनौती, के यस्तै चलिरहन्छ ?, ३ प्राण १ ज्यान, हुनसम्म भएछ नि लौ, ६ आँखे अझै किशोरै, मोहरा मात्रै हुन् यिनीहरू, राज्य पाउन पो लड्ने त यस्तो के बालापन हो, प्रेममा जस्ले जे पनि त्याग्छ , कुत्सित प्रेम आदि थुप्रै शीर्ष...

 मेरो कथाको कथा शीर्षकको कथा सम्बन्धी कार्यपत्रमा यो प्रगतिवादी कथासम्बन्धी व्याख्यालाई पनि समेटेको छु । २.१४ (घ) प्रगतिवादी कथा धार्मिक कथामात्र लेख्ने परम्परा तोडी आधुनिक कथा लेख्ने परम्परा वि.सं १९९० देखि सुरु भयो । त्यो बेलादेखि कथामा फाट्टफुट्ट जनभावना पनि मुखरित हुन थाल्यो । शासकवर्ग जनविरोधी भएकाले त्योबेला जनता जनवादी चेतलाई अप्रत्यक्षरूपमा व्यक्त गर्थे । २००६ सालमा पहिलो प्रगतीवादी कथा ‘गरिब’ प्रस्तुत गर्दा राणाशासन जीर्ण भएर पतन हुने समय भएकाले मात्र प्रकाशन भएको थियो । हिन्दी साहित्यकार रामविलास शर्माका अनुसार, “प्रगतिशील साहित्यको माने त्यो साहित्यसँग छ , जु्न साहित्यले समाजलाई अघि बढाउँछ , मानवको विकासमा सहायक हुन्छ । ‘के प्रगतिशील हुँदैमा साहित्य श्रेष्ठ हुन्छ त ?’ भन्ने प्रश्न सोधिनुको अर्थ सायद के हुन्छ भने साहित्यिक नभएर पनि कहिलेकाहीँ कुनै कृति विषयवस्तुकै कारणले प्रगतिशील र त्यसैले श्रेष्ठ मानिन्छ । ... हामीलाई त्यस्तो साहित्य चाहिन्छ , जसले एकातिर कलाको उपेक्षा नगरोस्, रस सिद्धान्तका नियामक जुन आनन्दको माग गर्दछन् त्यो साहित्यबाट मिल्नै पर्दछ , यद्यपि त्यसको एक ...