BIPLAB SAMBODHAN
yo AUDIO BOXMA PLAY GARI BIPLABKO PAHILO SAMBODHAN MAOJAYANTIMA SAHID MANCHKO
Posts
very urgent
१२ बुँदे सम्झौता र १० बर्षे जनयुद्धको जगमा सम्पूर्ण नेपालभरि शान्तिपूर्ण रूपमा जनताहरू सडकमा ओर्लिए, सत्ता पल्टाए । लोकतन्त्र ल्याए । संबिधान सभाको पहिलो वैठकद्वारा जननिर्वाचित ६०१ सभासदद्वारा ५८० मतले अर्थात यो भनेको सन्तान्नब्बे प्रतिशत जनताको मत हो यसरी राजतन्त्र विरुद्ध मत प्रकट गरे । सबभन्दा ठूलो संबिधान भनेको जनता हो भनेर फेरि पुष्टि गरे । २०६५ जेठ १५ गते राजतन्त्रको अन्त्यको पक्षमा सदनमा विजय प्राप्त गरे । ऐतिहासिक रूपमा राजतन्त्रको अन्त्य भयो । एउटा नयाँ युगको थालनी भयो । हरेक साल जेठ १५ गते राजतन्त्र अन्त्य भएको खुसीयालीमा गणतन्त्र दिवस मनाउँदै आइएको छ । अहिले संविधान बनाउँदा राजतन्त्र ल्याउन खोजेको हो भने उनीहरुले यो भन्दा बढी मत ल्याएर देखाओस् । मेरो सबै नेतागणहरुलाई संबिधान बनाउने यस सङ्क्रमणकालीन अवस्थामा राजतन्त्र ल्याउने काम नगरिदिनुहुन यही सन्तान्नब्बे प्रतिशत जनताको आदेशसँगै मेरो पनि धेरै धेरै आग्रह छ । यसका लागि म जुनसुकै किसिमको वलिदानी दिन तयार छु । २०७१ पुस १६ गते वेलुकी ९ः४० विजु सुवेदी “विजय” कुलेश्वर, काठमाण्डौं
लेख :– आजको सन्दर्भ
लेख :– आजको सन्दर्भ विजु सुवेदी “विजय” मानिस एक विवेकशील प्राणी हो । तर आजकल मानिसहरु विवेकशील हुन छोडिसकेका छन् किनकी उनीहरुलाई आफ्नो स्वार्थ मात्र प्यारो छ । उनीहरुले आफ्नो स्वार्थ नरोजे आफू बाँच्न नपाउँला कि भन्ने डर छ । खानका लागि बाँच्नेहरु ज्यादा छन् । बाँच्नका लागि खानेहरु थोरै छन् । बाँचेर समाज परिवर्तनका लागि केही गरौँ भन्नेहरु पनि थोरै छन् । समाज परिवर्तन गरौँ भन्ने नारा दिएर नेता बन्नेहरु पनि आ–आफ्नो कुर्सीको लडाइँमा नै व्यस्त छन् । उनीहरुलाई सातपुस्ता पुग्ने गरी सम्पत्ति कसरी कुम्ल्याउने भन्ने लालसा व्याप्त भए झैँ देखिन्छ । त्यसो भनेर हिजोको पुरातन राजावादी व्यवस्था ठीक भन्ने कदापि होइन । “यी नेताहरु ठीक छैनन् बरु राजावादी व्यवस्था नै ठीक” भनेर आफूमात्र ललीपप खाएर देशलाई प्रतिगमनतर्फ धकेल्न खोज्ने कुत्सित तत्त्वहरु पनि मशानघाटबाट उठ्ने प्रयत्न गरिरहेका छन् । यस्ता पार्टीहरुले देशमा आफ्नो राज गर्न प्रचारप्रसार गर्दा जनताहरु जुनसुकै राजनीतिमा पनि हुलका हुल लागेको देखिन्छ । यस्तो जनताको दहिच्युरे प्रवृत्ति पनि व्याप्त छ । तर त्यसकारण चुनावका बेला कसल...
मानिस बनौँ
गद्य कविता :– मानिस बनौँ विजु सुवेदी “विजय” भगवानको रोवोट मानिस कुनै रोबोट खेलौना रोबोट कुनै रोबोट मानिस रोबोट खेलौना रोबोटमा संबेदनशीलता छैन खेलौना रोबोटलाई अरुको दुःख मतलब छैन मानिस रोबोटले दुःख हटाउन खोज्छ भगवानको हात सघाउन खोज्छ आखिर दुइटै सृष्टि भगवानकै हो भगवानलाई गर्व छ मानिस रोबोटदेखि भगवानले मानिस बनाउने कोसिस गर्नुभएको हुन्छ खेलौना रोबोट पनि मानिस बनोस् भनेर, धेरै कोसिस गर्नुभएको हुन्छ तर लाखौँमा एक मात्र बनिदिन्छ हजारौँमा एक त परै जाओस् त्यस्तो खारिएर रोबोट मानिस बन्दछ मोहम्मद, बुद्ध, कृष्ण, महावीर, जिसस् मानिस बन्दछन् त्यसरी नै हामी खेलौना नबनौँ मानिस बनौँ नसके कोसिस भए पनि गरौँ अनेकौँ बाधा अड्चन आउँछन् भने सामना गरौँ खेलौना नबनौँ सूलीमा लट्किन पनि नडराऔँ सत्यका लागि जुझौँ न्यायका लागि जुझौँ तर मानिस बनौँ हो ! मानिस बनौँ २०७१ मङ्सिर २५ विहिबार कुलेश्वर, काठमाण्डौँ bijusubedi@gmail.com
डा. बाबुराम भट्टराईलेसंविधानसभाको बैठकमा (२०७१ मंसिर २४)
संवैधानिक–राजनीतिक संवाद तथा सहमति समितिका सभापति डा. बाबुराम भट्टराईलेसंविधानसभाको बैठकमा (२०७१ मंसिर २४) समितिको प्रतिवेदन पेश गर्ने क्रममा दिनुभएको मन्तव्यको पूर्ण पाठः सम्माननीय अध्यक्षज्यू, संवैधानिक–राजनीतिक संवाद तथा सहमति समितिको तर्फबाट मलाई यो चौथो प्रतिवेदन यस गरिमामय सभासमक्ष प्रस्तुत गरिरह“दा मलाई केही मिश्रित अनुभुति भइराखेको छ । एकापट्टि अथक परिश्रमका बावजुद यस सभाले दिएको निर्देशनलाई पूरा गर्न हामी सफल भइराखेका छैनौं, परिणाम निस्किराखेको छैन, त्यसले केही ग्लानी बोध गराइराखेको छ भने अर्कोतिर यो प्रतिकूलताका बीचमा पनि हामीले प्रयत्न गरिराखेका छौं, सहमति निर्माण गर्ने कोशिस गरिराखेका छौं । हामी रातदिन खटिइराखेका छौं, हामीले हिम्मत र आश मारेका छैनौं । यस अर्थमा केही सन्तोषको अनुभुति पनि हुन्छ । फेरि पनि मुख्य कुरा भनेको परिणाम नै हो । त्यो अहिलेसम्म हामीले प्राप्त गर्न सकेका छैनौं । यो संवाद समितिको जुन अवधारणा, कार्यक्षेत्र, विधि छ त्यसका पनि केही जटीलताहरु छन् । यो संवैधानिक समिति मात्रै नभएर राजनीतिक समितिको रुप पनि यसलाई दिइएको छ । पहिलो संविधानसभाभन्दा यस...
चित्तको सङ्कल्प, समर्पण अनि वुद्धत्व
प्रवचन :– चित्तको सङ्कल्प, समर्पण अनि वुद्धत्व बिजु सुवेदी ‘विजय’ वुद्धले स्त्रीहरुलाई दीक्षा नदिने घोषणा गरेका थिए । किनकि वुद्धको पथ पुरुषको पथ थियो । यदि स्त्रीलाई बुद्धको पथमा लग्यो भने उनीहरुले दीक्षा लिने त परै जाओस् बुद्धको पथलाई नै परिवर्तन गरिदिनेछन् । त्यसैले वुद्धले स्त्रीहरुलाई दीक्षा दिनबाट इन्कार गरेर एकएक् स्त्रीलाई “क्षमा गर्नुहोस्” भनी रहे । एकदम मजबुरीमा, ठूलो दबाबमा, र ठूलो तार्किकताका कारण वुद्धले स्त्रीहरुलाई दीक्षा दिन राजी हुनुपर्यो । बुद्धका एकजना वृद्धा नातेदार थिए गौतमी । बुद्धको उमेरभन्दा उनको उमेर बढी थियो । नाताले काकी पर्थिन् । गौतमी बुद्धकहाँ आइन् । सयौँ स्त्रीहरुलाई दीक्षा दिन इन्कार गरेका बुद्धले गौतमीका अगाडि हात धुनुपर्ने भयो । गौतमी :– स्त्रीहरुले सत्यलाई पाउन सक्दिनन् ? बुद्ध :– जरुर प्राप्त गर्न सक्छन् । गौतमी :– के स्त्रीहरुका लागि सत्यको द्वार बन्द छ ? बुद्ध :– हैन, द्वार बन्द छैन । गौतमी :– के स्त्रीहरु यत्ति अपवित्र छन् कि सत्यको नजिक पुग्न सक्दैनन् ? बुद्ध :– होइन, होइन, स्त्रीहरु त्यत्तिक्कै पवित्र छन् , जति पुर...
माओवादी माघ ८ बाट एक हुदैछ
अर्जुन पाख्रिन तामाङ २०६९ असार ८ मा एमाओवादीबाट अलग भएको नेकपा–माओवादी फेरी किन फूट्यो र किन एकताको उद्घोष गरिरहेको छ ? माओवादी एक दशकको द्धन्द्धकालमा मात्र हैन शान्तिकालमा पनि नाटकहरु किन, मञ्चन गरिरहेका छन् ? फूटाउ र राजनीति गर किन भइरहेको छ ? किन भ्रम छर्ने काम गर्छ जनतालाइ माओवादी । माओवादी कतै शत्ता कब्जा गर्ने रणनीतिको अभिनय त मञ्चन गरिरहेका छैनन् ? माओवादी चक्रमा यति बेला चर्चामा रहेको नाम विप्लव । विप्लव किन र के का लागि भौतारिरहेका छन् ? विप्लव विद्यार्थी समयबाटै उल्फट्याङ गर्ने स्वभावको थियो । उनि हरेक उल्फट्याङ कामहरुलाई उल्फट्याङ तरिकाले नै समाधान गर्ने उनको विशेषता थियो र छ । माओवादीको अग्रभागमा देखिएका नेताहरु सबै उनको गूरु हुन् । कोही सहकर्मी । उनि कहिलै बौद्धिक तरिकाले सोच्दैनथ्ये । विप्लव ४७ सालको संविधान घोषणा पछि एक्लै ै बौलाझै बाटोमा कराउैदै हिड्थ्ये । यो संविधान जनतालाई मान्य छैन भन्दै । आज यहि युवा, नेकपा माओवादीको अध्यक्ष भएका छन् । माओवादी किन तीन टुक्रा भयो ? विप्लवले द्धन्द्धकालमा धेरै ठाउँमा धेरै तरिकाको भूमिका निर्वाह गरेका छन् । जव जब पार्टीलाई संकट पर्छ ...
प्रवचन :– सम्पत्ति
--------बिजु सुवेदी “विजय” बुद्ध घर छोडेर गइरहेका थिए तर जो सारथीले रथबाट उनलाई छोड्न गइरहेका थिए, बीच बाटोमा धेरै रोए र बुद्धलाई भने :— “म कसरी फर्कुँ हजुरलाई छोडेर ? यत्ति धेरै धन, यत्ति अपार धन छोडेर जानु भइरहेछ । हजुर पागल त होइन ? म सानो छु । सानो मानिसको सानो मुखले ठूलो कुरा गर्नु हुन्न तर यो अन्तिम क्षणमा नभनुँ यो पनि ठीक होइन । हजुर पागल हो ? यत्तिका धन छोडेर किन जानुभइरहेछ ? ” बुद्धले भने :– “कहाँछ धन ? खोइ कहाँ छ धन ? तिमी मलाई देखाऊ । यदि धन देखाउँछौ भने म फर्कन्छु । त्यो महलमा ! तिमी त बाहिर हुन्छौ । म त सधैँ भित्र मात्रै । ती अपार धनका सेपहरूलाई तिमीले त टाढाबाट सधैँ देख्छौ । तर मैले नजिकबाट देखेको छु । ती सबै सेपको साँचो मेरो हातमा हुन्थ्यो । अनि त्यो राज्यको रथको तिमी मात्र चालक थियौ । म त्यसको मालिक थिएँ । म तिमीसँग भन्छु कि मैले त्यहाँ कहिँ पनि धन पाइन । किनकी धन त त्यही हो जुन सम्पत्तिबाट आनन्द प्राप्त होस् । ” बुद्धले यहाँ जुन शब्द प्रयोग गर्नुभएको छ त्यो शब्द हो सम्पत्ति । त्यो एकदम लाभकारी राम्रो शब्द हो । बुद्धले यसरी भन्नुको आसय यो हो कि सम्पत्ति त त्यही हो जसब...
पाप के हो ? पुण्य के हो ?
प्रवचन :– पाप के हो ? पुण्य के हो ? विजु सुवेदी “विजय” कुनै पनि धातुलाई हामीले हरेक आकारमा देख्छौँ तर त्यसलाई त्यही धातुको भनेर मान्छौँ । आकारसँग त्यो धातुको नाम परिवर्तन हुँदैन । एक ठाउँमा ठीक लागेको कुनै पनि कुरा अर्को ठाउँमा बेठीक हुन्छ भने कुनै पनि कुरा एक ठाउँमा बेठीक लागेको कुरा अर्को ठाउँमा ठीक हुन्छ । त्यस्तै एउटा युगमा ठीक लागेको कुरा अर्को युगमा बेठीक हुन्छ भने अर्को युगमा बेठीक लागेको कुरा त्योभन्दा अर्को युगमा ठीक हुन्छ । भन्न खोजेको कुरो के भने त्यसैले आकारलाई पकडेर सधैँका लागि परिभाषा कुनै वस्तु अथवा कुनै पनि कुराको गर्यौँ भने विभ्रम मात्रै हुन्छ । आभूषण, पुण्य, पाप आदिको परिभाषा पनि यस्तै छ युगअनुसार, आकारअनुसार फरकफरक हुन्छ । परिभाषा बन्नु अगाडि नै आभुषण, पुण्य, पाप अघिअघि मात्तिएर दौडिरहेको हुन्छ । किनकी अनुभवले परिभाषा बन्छ र त्यो नयाँ आभुषण, पुण्य, पापको निक्र्यौल हुन्छ । आजकाल त यस्तरी पाप दौडिरहेको छ कि आजको द्रुततर कम्प्युटरित २१औँ शताब्दीमा पनि पापलाई पकड्न मुस्किल नै छ कि कुनै पनि प्रविधिले यस्ता पापको परिभाषित गरोस् । अर्को हजारौँ पाप पैदा भैसकेको ...
विप्लब माओवादीको प्रथम सम्बोधन
प्रचण्ड कमरेड ! जनयुद्धमा छोरा गुमाउने किसान भोकै छ, तपाईं व्यक्तिगत जीवनमा फर्कन पाउनुहुन्न’ -नेत्रविक्रम चन्द ‘विप्लव’ नेपालको राजनीतिमा अहिले केही तरंगहरु छन् । सायद धेरै जिज्ञाशाहरु पनि छन् । प्रश्नहरु पनि छन् र हाम्रा अगाडि केही यस्ता ठूल्ठूला उद्वेलनहरु पनि छन् । नेपालको राजनीतिक एउटा नयाँ ठाउँमा पुगेको छ । हामीले १० वर्ष जनताको सबैभन्दा उथलपुथलपूर्ण जीवनसँग जोडिएर काम ग¥यौं । १० वर्षमा हामीले जनयुद्धमार्फत नेपालको क्रान्तिलाई उत्कर्षमा पु¥यायौं । अरु १० वर्ष हामीले शान्तिकालमा बितायौंै । आज हामी शान्ति प्रक्रिया या संक्रमणकालमा छौं । हामी विशिष्ट स्थितिमा आइपुगेका छौं । पार्टी र नेताहरुको जिम्मेवारी इतिकासका कार्यभारलाई पूरा गर्नु थियो । नेपाली जनताले ६० वर्षदेखि धेरैपटक क्रान्ति गरे । धेरैपटक आन्दोलन गरे । धेरै ठूलो संख्यामा त्याग र बलिदानहरु हामीले ग¥यौं । हामीले धेरैतिरबाट आफ्ना विषयहरुलाई अगाडि पनि बढायौं । हामीलाई आशा थियो । १० वर्षको जनयुद्ध नेपाली राजनीतिको एउटा संकेन्द्रण हो । उत्कर्ष हो र यसमा अभिव्यक्त विचार, जनताका प्रस्तावहरु र त्यहाँबाठ अगा...
कमरेड किरणको नेतृत्वसँग सम्बन्ध विच्छेद
प्रेस विज्ञप्ति हाम्रो गौरवशाली पार्टी ने.क.पा.माओवादीको केन्द्रीय समितिको २०७१ साल मङ्सिर ११, १२ र १३ गते केन्द्रीय समितिका जेष्ठ सदस्य कमरेड असारेका अध्यक्षतामा सम्पन्न बैठकले लिएका ऐतिहासिक निर्णयहरू सार्वजनिक गर्न यो प्रेस विज्ञप्ति जारी गरिएको छ – १. मङ्सिर ७ गते कमरेड किरणको अध्यक्षतामा बसेको केन्द्रीय समितिको पूर्ण बैठकमा कमरेड किरणले पेश गर्नुभएको प्रस्ताव र अभिव्यक्ति दुवै आजको देशको राजनीति र पार्टीमा चलिरहेको दुईलाइन सङ्घर्षको परिवेशमा पार्टी एकतावद्ध गर्ने प्रकृतिको नभई पार्टी विभाजन उन्मुख भएको साथै उक्त प्रस्ताव स्वीकार गर्ने सम्भावना कुनै पनि क्रान्तिकारीको लागि सम्भव नरहेको निस्कर्षसहित कमरेड किरणको नेतृत्वसँग सम्बन्ध विच्छेद गर्न दिएको पत्र सही रहेको निष्कर्ष निकाल्दै बैठकले सो निर्णय अनुमोदन ग¥यो । २. कमरेड किरणको नेतृत्वसँग सम्बन्ध विच्छेद गरिसकेपछि पार्टी पुनर्गठन गरियो । पुनर्गठित पार्टीको नाम नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी माओवादी रहने निर्णय लिइयो । ३. पुनर्गठित पार्टी ने.क.पा.माओवादीको अगाडि नीति र कार्यक्रमका लागि “प्रतिक...
शीर्षक :– आजको अवस्थामा लेख यसरी लेख्दा वेश हुन्छ ।
पहिले पहिलेका क्रान्तिकारी लेख तथा साहित्यहरू पढ्नुहोस् त्यसमा प्रत्यक्षतः कुनै त्यस्तो क्रान्तिका पक्षमा बोलेको देखिँदैन र पढ्दा स्वाद नभएको जस्तो हुन्छ तर त्यो बेलाको सामन्तीहरूले जनताहरूलाई अती दबाएर राखेका हुनाले त्यस्तो बेला अप्रत्यक्ष तथा भित्रभित्रै क्रान्तिको आगो दन्काउने गरी त्यस्ता साहित्य क्रान्तिकारी साहित्यकारहरूले रच्नु धेरै नै साहसको कुरो थियो । हामीले पहिलेका परिवर्तनबाहक साहित्यलाई यसरी बुझ्नुपर्ने हुन्छ । अहिलेको पृष्ठभूमिमा यस्ता साहित्यहरू धेरै अमूल्य छन् । यसो भन्दैमा अहिले पनि अप्रत्यक्षै लेख्नुपर्छ भन्ने भनाइको मतलब राख्नु हुँदैन । किनकी यदि अहिलेको जस्तै वाकस्वतन्त्रता पाउने हो भने त्यत्तिबेलाका लेखकहरूले कति सरल, स्पष्ट, अनि प्रत्यक्ष रूपमै दृढ भएर खुसीसाथ क्रान्तिकारी रचनाहरु सिर्जना गर्थे होलान् । यस कुरामा दुईमत नै छैन । कुरो पहिलेको जस्तै क्रान्तिकारी लेखन लेख्नुपर्छ भनेर अहिले पनि दबाब दिएर अहिलेका लेखक संगठनहरूले पुराना क्रान्तिकारीहरूले जस्तै अप्रत्यक्ष रूपमा लेख्ने गर्नुपर्छ भन्ने कुरा अहिलेको जमानामा पाच्य छैन । तर पुरानै सामन्ती साहित्यिक लेखकीय संर...