( A gate-way to interact with Biju Subedi "BIJAY" )

 सक्कलीनक्कली श्रीकृष्णलाई सानैबेला उनलाई जन्मेको स्थानबाट कसैले थाहा नपाईकन व्रजमा नन्दकहाँ जन्माएको जस्तै उसलाई पनि राजदरबारमा जन्मेको भए पनि क्रान्तिकारी स्वभावको राजासाहेबले सुदूर पश्चिममा हुर्काउन लगाएका थिए । इतिहास साक्षी थियो, उसका बुबालाई थाहा थियो कि उनीहरूको वंशमा पुस्तौंपुस्ता सधैं राज्यका लागि अंशबन्डा तथा अनेकौँ हत्याकाण्ड हुने गर्दथे । त्यसैले आफ्नो छोराको बचावट तथा जनतामा छोरामार्फत परिवर्तनका न्यायहरू दिलाउन, जनताका दुःख जान्न उक्त राजाले सो कदम चालेका थिए । राजाले मात्र यो कुरा थाहा पाएकाले गर्दा उक्त हुर्केको छोरा युवराजलाई सुदूर जिल्ला भ्रमण गएको बेला हेर्न जान्थे र आफ्ना गुप्तचरमार्फत छोरालाई विदेशी शिक्षा नदिई स्वदेशमै माटोअनुसारको शिक्षा दिन लगाएका थिए । हुन पनि राजासाहेबको परम्पराअनुसार राजा र राजकुमार सँगै बस्नु, हेराहेर गर्नु हुँदैनथ्यो । यो कुरा ज्योतिषशास्त्रमा उल्लेख भएको राजासाहेबलाई राम्रैसँग थाहा थियो । यो गोप्य कुरा महारानीलाई पनि थाहा दिइएको थिएन र राजकुमारलाई छोरा बनाएर हुर्काउने बढाउने धाईआमालाई पनि । यता राजासाहेबको नक्कली छोरा भने सक्कली राजकुम...

 माइकल उसको नाम के हो विजयलाई थाहा छैन तर माइकल भनेपछि टोलका सबैले उसलाई चिन्दछन् । विजय बिहानै एउटा स्टान्डर्डको होटेलमा त्यही माइकलसँगै चिया पिउँदै थियो । त्यहाँ उनीहरूले एउटाएउटा समोसा पनि खाए । खाइसकेपछि अलिबेर पैसा जसले तिर्छ उसैलाई फाइदा हुनेजस्तो गरे । विजयले नै पर्स निकालेर काउन्टरमा गएर साहुजीलाई “कति भयो ?” भनेर सोध्यो । “बैसठ्ठी रुपियाँ भो” भनेर साहुजीले भन्यो । विजयले “कसरी ?” भनेर सोध्यो । समोसा एउटाको १६ दुने ३२ रुपियाँ चिया एउटाको १५ दुने ३० रुपियाँ जम्मा ६२ रुपियाँ भन्यो । विजयले ६० रुपियाँ दियो अनि “२ रुपियाँ छुट भो” भन्यो । माइकलले रिसाएर काउन्टरमा २ रुपियाँ ति¥यो । “पैसा काउन्टरमा तिर्ने होइन क्या, हामीले खाएकै ठाउँमा बिल आउँछ अनि प्लेटमा पैसा राखिदिने अनि केही टिप्स पनि दिने । ब्रोले त सारै इन्सल्ट गर्नुभो ।” माइकलले भन्यो । त्यति नै बेला विजयको त्यही टोले गुन्डा टाइपको माइकलसँग बानेश्वरसम्म जाने प्रोग्राम बन्यो । माइक्रोमा बसेर उनीहरू बानेश्वर हुइँकिए । बानेश्वर पुगेपछि विजयले झुत्रो लुगा लगाएको मायालाग्दो बच्चा खलासीलाई तीस रुपियाँ भाडा ति¥यो तर माइकलले त्यो त...

आज २०८१ बैशाख ११को १९औँ लोकतन्त्र दिवसको उपलक्ष्यमा सम्पूर्ण न्यायप्रेमी तथा शान्तिप्रेमी हामी नेपाली जनताको तर्फबाट विश्वलाई नै अतुलनीय योगदान दिने यो लोकतन्त्र दिवसको उपलक्ष्यमा शुभकामना व्यक्त गर्दछु साथै लोकतान्त्रिक पद्धति अनुरूपको पर्याय शान्ति सम्झौता को यहाँ लेखाजोखा गर्ने सानो प्रयास गरेको छु । दुई एकदमै बिपरीत सिद्धान्तका पक्ष बीच हाम्रो देश नेपालमा एक दशकसम्म हिँसात्मक द्वन्द्व भइरह्यो । सर्वसाधारण जनता पनि कुनै एक पक्षका पिछलग्गू बन्नै पर्ने वाध्यता थियो । यसको समाधान कहिल्यै निस्कन्न जस्तो भइरहेको थियो । यस्तो धेरै कालो मडारिरहेको बादलले हाम्रो देशलाई तहसनहस नै पारेको थियो । यसको निकास निस्कने कसैले आश गरेका थिएनन् तर त्यही चाँदीको टलक देखाप¥यो । त्यो उज्यालो झिल्को लोकतन्त्रले विस्तृत शान्ति सम्झौता को जगमा देशमा अमनचयन कायम भयो । यसरीे दुई एकदमै विपरीत पक्ष बीच लोकतान्त्रिक मूल्यमान्यता अनुरूप अन्तराष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगको प्रत्यक्षअप्रत्यक्ष योगदानमा शान्ति सम्झौता भएपछि हाम्रो देशमा द्वन्द्वकाल समाप्त भयो । पहिलेका ती कहरयुक्त पीडाबाट जनताले छुटकारा पाए । अब देशले ...

  स्वागतम् नयाँ वर्ष २०८१ तपाईंले यो शरीर छोडेपछि , विगतका यादहरू सम्झनु हुन्छ कि विर्सनु हुन्छ भन्न सक्नुहुन्छ ? तपाईंको मायालु आत्माले शरीर छोडेर यो सृष्टि पनि छोड्छन् । फेरि प्रत्येक विहानीको कुञ्जसँगै नयाँ यात्रामा गइरहनेछ तपाईंको जीवन । तपाईंको प्रत्येक ढुकढुकीको धड्कन तपाईंको आत्माको तपाईंलाई आत्मीय सम्झना जीवनका जुनसुकै यात्रामा पनि हुनेछ । मायालुभन्दा धेरै निकट मायालुको पनि महामायालु त्यो नै त हो तपाईंको आत्मा तपाईंको अस्तित्त्व । समयको अनन्त निरन्तर यात्रासँगै हामी पनि यसरी नै यात्रुझैँ यात्रा गरिहेका हुन्छौँ । तैपनि हामी समयलाई नापी नयाँ समय भन्छौँ । यो नयाँ वर्ष त ऋतुको परिवर्तन जस्तै मात्र हो । नयाँ ऋतुमा नयाँ पाउला पलाएसरि हामीले नयाँ उमङ्ग, हर्ष, जाँगरहरु यथेष्ट रुपमा ऊर्जावान भएर नयाँनयाँ वहार फैलाइनै रहनुपर्छ , अझ परिपक्व बन्दै जानुपर्छ । विगतका अनुभवलाई मनन गर्दै अझ परिस्कृत बन्दै जानुछ । यसरी सफलतामा अचूक पाइला चालिरहनु  भनेको नै नयाँ वर्षतिरको बहारिलो निरन्तर यात्रा हो । समय त्यो समय हो जुन आफ्नो असल कार्यमा डो¥याउँदै लग्दा साङ्गितिक किसिमले डोरिन्छ , एउटा म...

होली तथा रङ्गका बारेमा केही प्रतिनिधि अध्ययन धेरैलाई यो थाहा नहुन सक्छ कि होली हाम्रो देशको सबैभन्दा पुरानो चाड मध्ये एक हो भनेर । काठमाण्डौंको वसन्तपुरमा होलीपूर्णिमाको एक हप्ता अगाडि चीर ठड्याइसकेपछि औपचारिक रूपमा होली सप्ताह शुरु हुन्छ । आज हामी होलीको प्रत्यक्ष–अप्रत्यक्ष रङ्गाइमा व्यस्त छौं र होली पूर्णिमाका दिन यसले पहाडका ५४ जिल्लाहरूमा धुमधामको रूप लिन्छ भने तराईका २२ जिल्लाहरूमा पूर्णिमाको भोलिपल्ट धुमधामको रूप लिन्छ , यद्यपि यी दुई  दिन नै प्रर्णिमा नै मानिन्छ । जसरी होलीको बेला नाचगान ढोल, मादर, मञ्जीरा, ध्रुपद, धमार होस् या खैंजडी आदिबाट मोजमस्ती गरिन्छ , यसै प्रकारको मस्तीको बेफिक्री व्यञ्जन पनि यसको अभित्र हिस्सा हुन्छ । मध्ययुगमा राधाकृष्णले होली खेलेको दृश्य राजपूत, मुगल, मिनियेचर शैलिका चित्रहरू काँगडा कलमको मुख्य कथ्य र प्रेरणा स्रोत हो । हरेक ठाउँमा होलीले गर्दा वीतराग, वीतशोक, वीतमोह हुन्छ । होली खेल्दा ढोलकको थापका साथ कसैले “जोगिरा सरर” गरेर त कसैले “होली खेलेँ रधुवीरा अवधमें, किनके हाथ कनक पिचकारी, किनके हाथ अविरा” भनेर आनन्द र उमङ्गको यो धमाका फाग, फगुवा, ...

 छापे अडिटर “हजुर ! आज त इमर्जेन्सी प¥यो । मेरो हिसाब चाहियो अडिटर महाशय !” “किन नि ! आज महाशयको मान् ?” “यो मलाई आपत परेर केही सहयोग पाइन्छ कि भनेर नि ।” “कति निस्कियो मेरो हिसाब खै हेरुँ ?” “ल हेर्नुस् । यही हो हजुरको हिसाब ।” “जम्मा कति भयो हेर्नुुुस् त ?” “जम्मा १३ हजार ९ सय नब्बे रुपियाँ निस्कियो ।” “कसरी नि ?” “यहाँ हजुरले नै लेख्नुभएको थियो । हेर्नुस् त । जम्मा १०९० पेजको छ यो हिसाब । यसमा स्यालरी सिट बनाएको १३० पेज । १२ महिनाको २ पेज एनुअल २ पेज । अनि यो रिसिप्ट २००० वटा टाइप अनि प्रिन्टको ४० पेजको २ सेट । फेरि रिसिप्टको आम्दानी लेजरहरु सम्पुर्णको १५० पेजको २ सेट ३०० पेज जम्मा । खर्चको पनि यी हेर्नुस् १०० पेजको २ सेट गरी २०० पेज । खर्चको लेजरको पनि १०० पेजको २ सेट गरी २०० पेज । अडिट रिपोर्टको ३६ पेजको ५ सेट जम्मा १८० पेज गरी भएको हो । अनि ।” “अनि के नि ?” “अनि ! त्यसको भ्यालुयसन गर्नुस् त जम्माजम्मी ४५२ पेज भइसक्यो । जुन स्यालरी सिट २६ पेज, रिसिप्ट ४० पेज, रिसिप्ट लेजर १५० पेज, खर्चको डे बुक १०० पेज, खर्चका लेजरहरु १०० पेज, अनि अडिट रिपोर्ट ३६ पेजको हो । जम्मा प्रति पेज २५क...

१ भगवान ! तिमी र म मात्र रहेछौँ यो संसारमा अरू कोही रहेनछ असत्यले जति पीडा छ मलाई त्यत्ति नै पीडा छ तिमीलाई भगवानको कुरा सुन्नु ध्यान हो भन्छ ध्यानबाट सबै आत्माको कुरा सुन्छु म  ध्यानबाट सबै आत्माको कुरा सुन्छौ तिमी यहाँ म र केवल तिमी मात्रै छु यहाँ तिम्रो कुरा म मात्र बुझ्छु मेरो कुरा तिमी मात्र बुझ्छौ न तिमीलाई ठूलो हुनु छ  न मलाई ठूलो हुनु छ  केवल धर्म–परायण हुनु छ  सायद यी आत्म–ज्ञानका कुरा हुन् आत्म सबैमा छ सबैमा आत्म छ केवल खोल फरक छ खोल यानेकी लुगा कसैको लुगा दुषित छ कसैको लुगा लुगै छ त्यो खोललाई पनि शुद्ध पार्नु छ आत्मा आफैमा शुद्ध हो आत्मा कहिल्यै दुषित हुँदैन दुषित त केवल खोल हुन्छ आचरणको खोल हुन्छ भौतीक खोल पनि हुन्छ आचरण पनि धर्म परायण हुनु पर्छ केवल केही छैन यो संसारमा एउटा पढाइ छ अनुभवले शिक्ष लिँदै जानु छ भोगाइले खारिँदै जानु छ  बुजुर्ग बन्दै जानु छ  तर घमण्ड कहिल्यै गर्नु नपरोस् त्यो जस्तै संसारमा पनि कायम रहिरहन्छ  धेरै के बोलुँ सबै भगवानलाई थाहा छ प्रत्येक शब्दको बोलाइ प्रत्येक चिन्तनको घुमाइ प्रत्येक ब्यक्तिको लेखाइ प्रत्येक व्यक्त...