( A gate-way to interact with Biju Subedi "BIJAY" )

होली तथा रङ्गका बारेमा केही प्रतिनिधि अध्ययन धेरैलाई यो थाहा नहुन सक्छ कि होली हाम्रो देशको सबैभन्दा पुरानो चाड मध्ये एक हो भनेर । काठमाण्डौंको वसन्तपुरमा होलीपूर्णिमाको एक हप्ता अगाडि चीर ठड्याइसकेपछि औपचारिक रूपमा होली सप्ताह शुरु हुन्छ । आज हामी होलीको प्रत्यक्ष–अप्रत्यक्ष रङ्गाइमा व्यस्त छौं र होली पूर्णिमाका दिन यसले पहाडका ५४ जिल्लाहरूमा धुमधामको रूप लिन्छ भने तराईका २२ जिल्लाहरूमा पूर्णिमाको भोलिपल्ट धुमधामको रूप लिन्छ , यद्यपि यी दुई  दिन नै प्रर्णिमा नै मानिन्छ । जसरी होलीको बेला नाचगान ढोल, मादर, मञ्जीरा, ध्रुपद, धमार होस् या खैंजडी आदिबाट मोजमस्ती गरिन्छ , यसै प्रकारको मस्तीको बेफिक्री व्यञ्जन पनि यसको अभित्र हिस्सा हुन्छ । मध्ययुगमा राधाकृष्णले होली खेलेको दृश्य राजपूत, मुगल, मिनियेचर शैलिका चित्रहरू काँगडा कलमको मुख्य कथ्य र प्रेरणा स्रोत हो । हरेक ठाउँमा होलीले गर्दा वीतराग, वीतशोक, वीतमोह हुन्छ । होली खेल्दा ढोलकको थापका साथ कसैले “जोगिरा सरर” गरेर त कसैले “होली खेलेँ रधुवीरा अवधमें, किनके हाथ कनक पिचकारी, किनके हाथ अविरा” भनेर आनन्द र उमङ्गको यो धमाका फाग, फगुवा, ...

 छापे अडिटर “हजुर ! आज त इमर्जेन्सी प¥यो । मेरो हिसाब चाहियो अडिटर महाशय !” “किन नि ! आज महाशयको मान् ?” “यो मलाई आपत परेर केही सहयोग पाइन्छ कि भनेर नि ।” “कति निस्कियो मेरो हिसाब खै हेरुँ ?” “ल हेर्नुस् । यही हो हजुरको हिसाब ।” “जम्मा कति भयो हेर्नुुुस् त ?” “जम्मा १३ हजार ९ सय नब्बे रुपियाँ निस्कियो ।” “कसरी नि ?” “यहाँ हजुरले नै लेख्नुभएको थियो । हेर्नुस् त । जम्मा १०९० पेजको छ यो हिसाब । यसमा स्यालरी सिट बनाएको १३० पेज । १२ महिनाको २ पेज एनुअल २ पेज । अनि यो रिसिप्ट २००० वटा टाइप अनि प्रिन्टको ४० पेजको २ सेट । फेरि रिसिप्टको आम्दानी लेजरहरु सम्पुर्णको १५० पेजको २ सेट ३०० पेज जम्मा । खर्चको पनि यी हेर्नुस् १०० पेजको २ सेट गरी २०० पेज । खर्चको लेजरको पनि १०० पेजको २ सेट गरी २०० पेज । अडिट रिपोर्टको ३६ पेजको ५ सेट जम्मा १८० पेज गरी भएको हो । अनि ।” “अनि के नि ?” “अनि ! त्यसको भ्यालुयसन गर्नुस् त जम्माजम्मी ४५२ पेज भइसक्यो । जुन स्यालरी सिट २६ पेज, रिसिप्ट ४० पेज, रिसिप्ट लेजर १५० पेज, खर्चको डे बुक १०० पेज, खर्चका लेजरहरु १०० पेज, अनि अडिट रिपोर्ट ३६ पेजको हो । जम्मा प्रति पेज २५क...

१ भगवान ! तिमी र म मात्र रहेछौँ यो संसारमा अरू कोही रहेनछ असत्यले जति पीडा छ मलाई त्यत्ति नै पीडा छ तिमीलाई भगवानको कुरा सुन्नु ध्यान हो भन्छ ध्यानबाट सबै आत्माको कुरा सुन्छु म  ध्यानबाट सबै आत्माको कुरा सुन्छौ तिमी यहाँ म र केवल तिमी मात्रै छु यहाँ तिम्रो कुरा म मात्र बुझ्छु मेरो कुरा तिमी मात्र बुझ्छौ न तिमीलाई ठूलो हुनु छ  न मलाई ठूलो हुनु छ  केवल धर्म–परायण हुनु छ  सायद यी आत्म–ज्ञानका कुरा हुन् आत्म सबैमा छ सबैमा आत्म छ केवल खोल फरक छ खोल यानेकी लुगा कसैको लुगा दुषित छ कसैको लुगा लुगै छ त्यो खोललाई पनि शुद्ध पार्नु छ आत्मा आफैमा शुद्ध हो आत्मा कहिल्यै दुषित हुँदैन दुषित त केवल खोल हुन्छ आचरणको खोल हुन्छ भौतीक खोल पनि हुन्छ आचरण पनि धर्म परायण हुनु पर्छ केवल केही छैन यो संसारमा एउटा पढाइ छ अनुभवले शिक्ष लिँदै जानु छ भोगाइले खारिँदै जानु छ  बुजुर्ग बन्दै जानु छ  तर घमण्ड कहिल्यै गर्नु नपरोस् त्यो जस्तै संसारमा पनि कायम रहिरहन्छ  धेरै के बोलुँ सबै भगवानलाई थाहा छ प्रत्येक शब्दको बोलाइ प्रत्येक चिन्तनको घुमाइ प्रत्येक ब्यक्तिको लेखाइ प्रत्येक व्यक्त...

जनयुद्ध, जनयुद्ध हो जुन धनयुद्ध होइन जुन ब्यापारका लागि होइन  ननै रवाफका लागि जसले देशका लागि लड्छन् बलिदानी दिन्छन् गर्वले छाति चौडा गर्छन् न कि युक्रेनका लागि  न कि रसियाका लागि यो त आम मानिसका समस्या समाधानका लागि हुनुपर्छ आज युक्रेन र रसियामा दोस्रो, पहिलो विश्व युद्धमा सरि आफ्नै परिवारका दुईसदस्य बीच पनि काटामार चलिरहेको छ अरु त अरु हामी नेपालीका साख्खै दाजुभाइ पनि  एक आपसमा बम हानी  झिगा माकुरासरि मरिरहेछन् यो के का लागि ? कसले जितेर कसलाई फाइदा हुने हो ? के इराकमा टाउका काट्दा अनि युक्रेनमा अनि इजरायलमा अहिले जान सजिलो हुन्छ भनी कति मर्न गए कति यो त सरासर मर्न जानु हो ओहो ! ज्यान कति सस्तो पैसा कति बिछट्टै महङ्गो के यो विवसता हो ? के यो पैसाका लागि जे पनि गर्ने हो ?् यही हो पक्ष विपक्ष यो कदापि ठीक होइन यी दुबै पक्षलाई बिपक्ष बनाउनु आजको समयको माग हो यो नै त हो शान्ति सम्झौता समय धूर्त भइरहेको छ शान्तिका लागि कसैले लगानी गर्दैनन् युद्धका लागि पुस्तौँको यथेष्ट लगानी हुन्छ ज्यानको लगानी हुन्छ आहूती हुन्छ भएन परिवर्तन कतै व्यवस्था नयाँ आयो जनता जहाँको त्यहीँ...

 कथा ः ३०० जोर मोजा हरायो । यो कुनै बनावटी कुरो होइन तर यो कुरा कसैको पनि घटेको छैन होला जस्तो लाग्छ मलाई । खालि यै कुराले मात्र मलाई हुँडलिरह्यो । त्यसैले पीडा शान्त पार्न पनि मैले वकिललाई जस्तै बक्नै पर्ने भयो । त्यसलै यसलाई तपाईंले बकवास भनी पनि अथ्र्याउन छुट दिएको छु । अनि यो कुरा बक्दा पनि आफन्ती चेतेर भए पनि सुध्रिने नै छन् । के सुधार्ने कार्य राम्रो होइन र ? आफन्तका बारे मलाई भन्न त मन नलागेको हो तर बाध्य भएर भन्नु परिरहेको छ कि यो घटनाको उजागर भएपछि केही भएपनि सुध्रिने आभास पाउन् । मलाई भन्न एकदमै कर लाग्यो यो एउटा भ्रष्टाचारको अकूत नमूना हो । जसलाई मैले घरभित्रैबाट धनयुद्ध लड्नेहरुका विरुछ एकदमै जनयुद्ध लड्नु छ । जिन्दगीका बाटामा अनेकौँ मोडहरु आउँछन्, अनेकौँ घुम्तीहरु आउँछन् । आज यस्तै केही कुरा जिन्दगीका यात्रामा आएका छन् जुन मेरा जिन्दगीका यात्रामा कहिल्यै नभुल्ने डोब बनी आएका छन् । त्यो डोबले मेरो मुटुमा कहिल्यै नमेटिने घाउ बनाएको छ । चसक्कै दुखाएको छ । आफूले जतिसुकै नजिकका भनी भावनाले भने पनि उनीहरुभन्दा धेरै टाढा लग्दो रहेछ । एउटा जिम्मेवारी बोध नभएपछि , जायज कुरामा स...

  लेखापरीक्षकका चुनौतीहरू  लेखापरीक्षकले लेखापरीक्षण गर्दा थुप्रै चुनौतीहरू सामना गर्नुपर्ने हुन्छ । यी चुनौतीहरू विभिन्न क्षेत्रहरूबाट आउन सक्छन्, जसले लेखापरीक्षण कार्यलाई अधिक गहिरो बनाउन सक्छ । लेखापरीक्षकले संगठित संस्थागत मानकहरू, नीति र प्रक्रियाहरूको पालना, लेखा प्रणालीको प्रभावकारीता, र संस्थागत विवेचनको सत्यता र पारदर्शिता निश्चित गर्नुपर्छ । यी चुनौतीहरूसँग सामना गर्न सकेमा संगठनको विभिन्न क्षेत्रहरूमा समान रूपमा अवलोकन गर्न सम्बन्धितनियम र विधिहरूको पालना र लेखा प्रणालीमा सुधार गर्न सक्छ । लेखापरीक्षकले सूचना सुरक्षा र गोपनीयताको संरक्षणमा अत्यन्तै गहिरिएर ध्यान दिनुपर्छ , अध्ययन गर्नुपर्छ किनकि यसले अविश्वसनीयता, उत्पीडन वा नोक्सान गर्न सक्छ । यसमा संगठनको तथ्यांकन, सहज, र प्राथमिकता रहनुपर्छ । संस्थागत लेखापरीक्षणमा समय र संसाधनको प्रबन्धन सकारात्मक रूपमा आवश्यक छ किनकि संगठित र ठूला संस्थाहरूमा लेखापरीक्षणको कार्यक्रम ठूलो र गाढा हुन सक्छ । यसले संगठनलाई नियमित रूपमा प्राथमिकता तथा प्रबन्धन र संचालनको प्रणालीमा सुधार गर्न सक्छ । टेक्निकी विकासको संभावितता र सम्भ...

 आजको राजनीति र गर्नुपर्ने कर्तव्य!!! पोहोरको मात्र कुरो हो सेनाले “हतियार साफ गर्ने !!!”भनेर यही बहानामा सबै आर्मीका अस्त्रशस्त्र प्रदर्शन गरेको ! यस्तोमा वरिष्ठ लेखक तथा साहित्यकार खगेन्द्र सङ्ग्रौलाले तथा यस्तै प्रगथतिवादीहरूले यो संस्थागत हुने अवस्थाको गणतन्त्रको धज्जी उडाइरहँदा कसलाई फाइदा पुग्न गयो त्यो मिहीन ढङ्गले उनीजस्ता वरिष्ठ प्रगतिवादी लेखकले मिहीन ढङ्गले यतापट्टि पनि सोच्नु अत्यन्तै अत्यावश्यक छ । सेनाको द्वैध चरित्र मात्र होइन ६–७ तहको द्वैध चरित्र मैले सामना गरिसकेको छु , मेरो यो ४० वर्षे चरम राजनीतिक सङ्घर्षमा ! ०४१सालदेखि निरन्तर राजनीतिमा अपडेट अर्थात् अद्यावधिक भइरहेको छु तर जुन वेला अलिकतिमात्र ध्यान नदिएका समयमा पनि विशाल राजनीतिक चलखेल भएको र हिजोको लाखौँले बलिदानी गरी ल्याएको परिवर्तन धेरै पछि पारेको, प्रतिगमण अरू सशक्त पार्दै लगिएको उदाहरण हाम्रा सामु छर्लङ्गै छन् । पछाडिबाट जतिसुकै हात मिलाउने भन्ने सह्दयी बनी आए पनि ३६ वर्ष साथ दिए पनि ३७औँ वर्ष भयो भनी गद्दारी गर्नेहरू छ्याप्छ्याप्ती छन् यहाँ । धमिलो पानीमा माछो बनाई कति गरे कति । हिजोको पञ्चेहरू कसरी ४७...