( A gate-way to interact with Biju Subedi "BIJAY" )

बेलाको बोली — एमसिसी फेल गरौँ । एमसिसी बहस पिंधदेखि टाकुरासम्म उत्कर्षमा छ । भोलि ०७८ फागुन १२को चरम उत्कर्षको संसदबाट पास गर्न लालायित दलहरूको छेपारोको रूप छर्लङ्गिने स्पष्ट खाका देखिएको छ । “यो यस्तो होला, ऊ उस्तो होला अनि चुनावमा मुल्याङ्गन गरी ठेगान लाउँला” भनी सर्वसाधारण जनता सचेत भइरहेका छन् । त्यसलाई धुमिल चरित्र देखाई चुनावको परिणाममा क्यास गर्न अनेकौँ च्याँखे थाप्न नेताहरू माहिर देखिरहेका छन् । पत्रकार जगतसमेत एमसिसीको बखानबाजीमा मस्त लागेको देख्दा उनीहरूले पनि लालीपप पाएको आभाष हुन्छ । नेताहरूले पास हुन अगाडि कडा सङ्घर्ष गरी विरोध देखाए पनि त्यो अहिले भने सेलाएको अवस्था छ । बिरोधीहरूको भने जनतालाई छारो हाल्न फितलो विरोध जारी देखिएको छ । अब भ्रष्टहरुसबलाई करिवकरिव भाग लागेको छर्लङ्ग देखिन्छ । “एमसिसी के हो ? कस्तो हो ?” त्यतापट्टि जाँदा त्यसको बेफाइदा नै बेफाइदा छर्लङ्ग देखिन्छ तर सञ्चार जगत सबै फाइदाको बखानबाजीमा लागेको छन् । सायद उनीहलाई पनि भाग आउँदो भनी भ्रष्ट भएको प्रष्ट देखिन्छ । आजकाल जनमानसमा पनि “सर ! यो बैङ्गको कामका लागि हो साइन गरेपछि पैसा आउँछ” भनी आँखा चिम्लेर २—...

एमसीसी तत्कालै खारेज गरियोस् हालै युक्रेनको सिमानामा रसियाले सेना राख्यो भनेर जर्मनी, पोल्याण्ड तथा रोमानियामा अमेरिकाले अमेरिकी सेना पठायो । यसले गर्दा विश्व अहिले युद्धको उन्मादमा रहेको झल्को दियो । बौद्धिक जगतले यसलाई दोस्रो विश्व युद्धको पुर्वसन्ध्याभन्दा भयावह स्थिति भएको संज्ञा दिएका छन् । विश्व राजनीति भनौँ या हाम्रो राजनीति क्षेत्र सत्तामा हुँदा जो पनि दोहनमै व्यस्त हुने, कानले नसुन्ने तर जब प्रतिपक्षमा हुन्छन् ती जनताका भित्रि मनकै कुरा गर्छन् । अहिले जनताले चेतिसकेका छन् त्यसैले जनता विलखवन्दमा परिरहेका छन् । अनि यसैलाई पनि क्यास गरि ब्ल्याकमेलिङ गर्ने अर्का तप्काकाहरू ¥याल चुहाइरहेको कुरा छर्लङ्गै जनताहरूले बुझिरहेका छन् । हामी छौँ अहिले रूसी सेना विरुद्ध अमेरिकी रणनीति भनौँ या युद्धको उन्मादको त्रासमा कि कतै अब फेरि महायुद्ध पो हुने हो कि भनी ! हिजोसम्म उत्तर कोरियाप्रति मोडिएको अमेरिका अहिले युक्रेनतिर फोकस भएको छ । यद्यपि त्यो सेना युक्रेनभन्दा धेरै टाढा रूसकै भूमिमा ल्याइएको थियो तर अमेरिकालाई शंका लाग्यो । यो लेख तयार पार्दासम्म पनि रूसले आफ्नो यस्तो मनसाय कुनै पनि नभएक...

 वसन्त आयो अस्तिको एकदिन अगाडि बल्खुमा थियो सरलको अफिस । ऊ त्यहाँको वरिष्ठ लेखापाल थियो । उसको अफिसमा ओभरटाइमको पैसा २ वर्ष जतिको पाएको थिएन । जुन हिसाब गर्दा १ लाखभन्दा बढी हुन्थ्यो । कहिलेकाहीँ तलबबाहेक थप एकदुई हजार जुन समय पनि उसले लिनसक्ने सुविधा थियो । काकु वितेको खबर आउनेवित्तिकै उसले अफिसमा क्यासियरसँग १ हजार पेश्की माग्यो तर क्यासियरले दिएन । उसले तत्कालै हाकिमलाई फोन लगायो र आफ्नो काकु वितेको र आफूसँग १ पैसा पनि नभएको बतायो तर उसले पनि केही मद्दत गर्न नसक्ने बतायो न नै क्यासियरले नै कुनै मद्दत ग¥यो । ऊ खाली खुट्टा पशुपतिसम्म हिँडेर गयो । ठिक गौशाला चोकमै काकुको लास उसका भाइहरूले चारैतिरबाट बोकी हिँडेको उसले देख्यो । ऊ तत्कालै त्यहीँबाट खिन्न हुँदै मलामी गएको थियो । सबै जना कठ्याङ्ग्रिने चिसोमा लासको पछिपछि शोक व्यक्त गर्दै गएका थिए । उसलाई उसको काकुको उक्त लासले केही भनिरहेझैँ लागेको थियो । उसको मनमा लासबाट बौरिएर आकाशवाणी भई आएका यही वाणीहरूले उद्वेलित पारिररहेको थियो, ‘पञ्छी बनी जाँदैछु मुक्त भई आत्मा घुम्दैछु , रीत यो हो आउने जाने चोला फेर्न घुम्दैछु । खाली हात आएको थि...

 नेपाल कायापलट गर्ने मार्गचित्र नेपाल ! शब्दैमा सबैलाई पाल्ने देशको सुगन्ध छ । अनि प्रकृतिका खानीहरू व्याप्त छन्, त्यसैले त नाम अनुसारकै नेपाल छ । यस्तो भएरै पनि हामीले तेस्रो विश्व भएर अनि विकासोन्मुख, अविकसित देश भनी सहेर बस्नु परिरहेको छ । हाम्रो प्रतिव्यक्ति आय अत्यन्त कम छ । नेपालको विकासमा कुन नेपाली खुसी नहोला । यसका लागि सबैले आआफ्नो तर्फबाट योगदान दिन तँछाडमछाड गर्नसक्नुपर्छ । नेपालले सानो एउटा पदक पायो भनेपछि पनि हामी कति खुसी हुन्छौँ तर नेपाल देश पुरै भारतमा निर्भर भई बस्नुपरेको अवस्था छ । भारतलाई यस मानेमा यसैमा फाइदा छ , त्यसैले हामीलाई परेको असुविधा हामीले नै उजागर गर्नुपर्छ । आज यहाँ भारत, सार्कलाई हेरेर हामी हाम्रो नेपाललाई कसरी समुन्नत गर्न सक्छौँ यही केन्द्रविन्दुमा यो लेख सुरु गरिरहेको छु । हाम्रो देशका जलका खानी जुन विश्वकै दोस्रो ! यसबाट धेरै लाभ लिन सकिन्छ । उत्तरका पुरै हिमालयका शृङ्खला विश्वलाई ट्रेकिङका लागि आकर्षण गर्ने ! अनि पहाड पुरै जडिबुटीका भण्डार नै हुन् । हावापानी त्यत्तिकै राम्रो ! प्रकृतिका तालतलैया, पहाड, गरा, थुम्काथुम्की, उपत्यका, हिमालआदि मनोर...

 तेस्रो लहरबाट सचेत बनौँ । विश्वमा अहिले कोरोनाको तेस्रो लहर व्याप्त छ । त्यसैले सबैले यसलाई साम्य पार्न आआफ्नो ठाउँमा कर्तव्यपरायण हुनु आवश्यक छ । मुख्यतः राजनीतिक दलहरूले अहिलेको परिस्थितिको सामना गर्न, सचेतना जगाउन आफ्ना राजनैतिक क्रियाकलाप यो लहर साम्य नभएसम्मका लागि स्थगित गरी जनतालाई यो सङ्क्रमणबाट जोगाउन आआफ्नोतर्फबाट जोडतोडका साथ पहल हुनु आवश्यक छ । अझ सँयुक्त प्रतिबद्धताको घोषणा आएमा जनताले सह्राहना गर्नेछन् । जुनसुकै कुरा पनि हामीले अनलाइनबाट, भर्चुअलबाट गर्न सकिन्छ भने किन नगर्ने ? यसरी सबै सम्वेदनशील भइजाने हो भने छिमेकी चीनले जसरी अति सम्बेदनशील अनि सजक भई हामीले पनि कोरोना विरुद्धको लडाइँमा सफलता हासिल गर्दै जान सफल हुनेछौँ । चाहिने कुरामा हामी कडा पनि हुन सक्नुपर्छ अनि मात्रै सफलता प्राप्त हुन्छ अनि जनतालाई सुविधा हुन्छ । विश्वका हरेक ठाउँमा भएका यस्ता क्रियाकलापहरूबाट हामीले सिक्न सक्नुपर्छ । कोरोनाको तेस्रोे लहर आइरहेको छ । लकडाउनभन्दा पनि स्मार्ट लकडाउनको कन्सेप्ट विकास हुँदै गइरहेको छ तरै पनि आम जनतामा हुलमुल बाँध्न नहुने भन्ने सचेतनाको कमी छताछुल्ल देखिन्छ । एक ...

१ ऊ शहीदको आत्मा हो । जीवात्मामा धर्म र पापको दुइटै फल हुन्छ । राम्रो काम धर्म हो भने नराम्रो काम पाप हो त्यसैले धर्म गरे राम्रो हुन्छ त्यो नै स्वर्ग हो अनि पाप गरे छटपट हुन्छ त्यो नै नर्क हो । जब कोही व्यक्ति मन, वचन, कर्म अनि बुद्धि भएर पनि भ्रष्ट भएर माथि उक्लिएर जान चाहन्छ र आफू मात्रै मोजमस्ती गर्न चाहन्छ , यस्तोले गर्दा नै समाजमा सबैको हित हुन नसकेको हो । त्यसैले यस्ता अकर्र्मीयहरूले गर्दा शहीदहरूलाई खपिनसक्नु यातना भयो । त्यसैले उनीहरू शहीदको वक्रदृष्टिमा परे । शहीदले उनीहरूलाई सहेनन् र उनीहरूलाई शत्रुवर्गमा राखे । शहीदहरू भित्रभित्र भुसको भित्री आगोजस्तै एउटा फिलिङ्गोको ज्वालामुखीको पर्खाइमा दन्किरहे । यातनाको पराकाष्ठामा भोको भएर शरीरलाई गलाएर महात्माजस्तो बसेर मात्र हुँदैन भनी सम्पूर्ण जीवात्माप्रति दया, माया, करुणा बर्साएर मात्रै शहीदले प्यारो जीवन धानिरह्यो । ऊ निष्पाप भयो । अन्तरात्मालाई सन्तुष्ट पार्नु भनेको नै राम्रो काम अनि शहीदको आत्मा अनुकूल मानिरह्यो । नराम्रो काम गर्ने जत्तिकै रवाफिलो भए तापनि शाही सेना जसरी आत्मसन्तुष्टि हुँदैन । त्यसैले आत्मसन्तुष्टिको सम...