( A gate-way to interact with Biju Subedi "BIJAY" )

 धुलोमुनि जन्मिएको उज्यालो — “खाली असनहरू र भरिएको मौनता” आज ट्रान्स्परेन्सी इन्टरनेशनल डे । सहरको केन्द्रमा रहेको पुरानो सभाहलको ढोकासम्म पुग्दा म निकै उत्साहित थिएँ— “आज त केही नयाँ परिवर्तन सुन्न पाइनु पर्छ, केही आगो झैं बल्ने शब्द सुन्न पाइनु पर्छ,” मनले भनेको थियो । तर जब म ढोका खोलेर भित्र पसेँ— सभाहलमा चर्को ताली, क्यामेराको झिलिमिली, पत्रकारको भीड सबै पहिले नै सकिसकेका रहेछन् । म ढिला आएँ हैन, कार्यक्रम नै मन्तरजस्तो छिटो—रित्तो—औपचारिक रूपमा हुँदै सकिएको रहेछ । सबैभन्दा अगाडि मञ्चमा बसेका तेलिलो अनुहार, घडीका चमक र कोटका कर्डन बोकेका उही अफन्ते–एजेन्डा–क्वोट कमिशनधारीहरु भर्खर मात्र “भ्रष्टाचारविरोधी प्रतिबद्धता” घोषणा–पत्रमा हस्ताक्षर गरेर हैसियत झल्कने गाडी चढेर गइसकेका थिए । म भने— “भ्रष्टाचारविरोधी” साधारण नागरिक, म जस्तै अरू सानातिना आवाज बोकेका मानिसहरू— हाम्रा लागि त कार्यक्रम सुरु हुनै नपाई समाप्त भइसकेको । भित्रका कुर्सीहरू अघिल्ला ‘विशेष अतिथि’ का तौलले अहिलेसम्म हलमलाइरहेका थिए । पछाडिका असनहरू भने हामी जस्ता साधारण नागरिकका लागि खाली—अधैर्य—र निरन्तर प्रतीक्ष...

 “सीमापारिको छायाँ” रोकिएको बाटो, खुला जोखिम काठमाडौंको एक साँघुरो गल्ली । साँझ पर्नै लागेको थियो । बत्तीहरू बलेका थिए तर गल्लीभित्रको अन्धकार मान्छेको अनुहारभन्दा बढी, उनीहरूको भविष्यभित्र पसिरहेको थियो । बिमल खुकुलो शर्टको काँध समातेर सुत्केरी जस्तै निदाएको मोबाइल हेर्दै उभिएको थियो । अचानक छेउबाट आवाज आयो— “सुन, निर्णय भो ?” कुमार थियो—गाउँबाट सँगै आएका साथी । दुवैको सपना एउटै—युरोप । तर बाटो भने दोधार । बिमलले थकाइ मिसिएको स्वरमा भन्यो, “के निर्णय गर्नु र कुमार ? सरकारकै बाटो बन्द, म्यानपावरले हात उठाइसक्यो । दूतावासले मागपत्र प्रमाणीकरणै नगर्ने रे... अब के गरौँ ?” कुमार हाँस्छ तर हाँसोमा व्यङ्ग्यको झल्को थियो, “सबै बन्द भएको भए भएरै छैन होला ? हरेक हप्ता ४–५ जना मान्छे गाउँबाट उड्दैछन् युरोप । त्यो के हो त ? भूत हो ?” बिमलले चकित हुँदै सोध्यो, “तर कसरी ? कानूनी बाटो त बन्द छ नि !” कुमारले मोबाइलका स्क्रिनमा एउटा नाम देखायो— “बलबहादुर दाइ” । “यी दाइसँग बाटो खुलेको छ । उडाइदिन्छन् । दर्ता भए–नभएको के कुरो ? पैसा भए पुग्यो भनेर भन्छन् ।” बिमल मौन भयो । त्यो मौनतामा डर थियो, त्यसै...

 कथा ः जनता जागेमा “असमानताको सुरुवात” बिहानको चिया पसल बाहिर सडकमा धुलो, भित्र चियाको बाफ । सुमन, आशिष, र भीमसेन दाइ एउटै टेबलतिर फर्किरहेका छन् । रश्मि पत्रकार नोटबुक खोल्दै बस्छे । “नेताहरूमा भएको अस्वाभाविक जीवनशैली, शान–सौकत हावी हुनु । नेतातन्त्रको विगविगी, परिवारवादको विगविगी जसले गर्दा थोरै व्यक्तिको हातमा धेरै सम्पत्ति ।” सुमन (चियाको ग्लास टेबलमा राख्दै)ः “हेर दाइ, अस्वाभाविक जीवनशैली ठूला घर, ३० वटा गाडी, विदेशका लाखौँका छुट्टी—यी सबै नेताधारीहरूको पहिचान जस्तै भइसक्यो । जनताको दुःख बुझ्ने कुरा त अब भाषणको स्क्रिप्टमा मात्र बाँकी भयो ।” भीमसेन दाइ (अलि हतारिँदै बचाउको स्वरमा)ः “अब सबै नेता उस्तै कहाँ हुन्छन् र ? केहीले गर्न पनि खोजेका हुन्छन् नि ।” आशिष ( GEN–Z   खालको ठाडो उत्तर)ः “दाइ, समस्या केही खराब होइन—प्रणाली नै उत्कृष्टलाई अपमान र कमजोरलाई पुरस्कार दिने बनाइएको छ । परिवारवादको सञ्जाल यस्तो छ कि — बाबु मन्त्री, छोरा सांसद, बुहारी बोर्ड–मेम्बर । ठूला घरहरू त सरकारले तिरेको इमानको मलमा उम्रिएका जस्तै लाग्छन् ।” रश्मि (कलम चलाउँदै)ः “डेटा आफैले बोल्छ— पछिल...