Posts

लेख :– कथा लेख्दा ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू

लेख :– कथा लेख्दा ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू लेखक :– बिजु सुवेदी “विजय”  आख्यान विधाका कथा–लघुकथा लेख्ने लेखकहरु धेरै छन् । तर तिनका कथा, कथा भइरहेका छैनन् । जान्नेले आफू माथि पुग्नका लागि पनि यो भेद खोलेका छैनन् । धेरैजसोले कथा लेख्ने भनेरै लेखिरहेका हुन्छन् । तर त्यो कुनै निबन्ध बन्न पुग्छ भने कतै त्यो संस्मरण बन्न पुग्छ । कथा जान्नका लागि निबन्ध भनेको के हो, संस्मरण भनेको के हो भनेर जान्नु आवश्यक छ । यी सम्बन्धी बजारमा पुस्तकहरु पाइन्छन् । सो को एकचोटी अध्ययन गरेर मात्रै कथामा हात हाले बेश होेला । अझ कथा लेख्नु अगाडि लघुकथाहरु लेख्नु आवश्यक छ । जसले गर्दा सानासाना कुराहरुमा मेहेनत गर्ने बानीको विकास हन्छ । कथा लेख्दा मौलिक पनि हुनु जरुरी  छ । लघुकथा लेखनले कसरी सानोभन्दा सानो शब्द एवं वाक्यले कसरी चोटिलो एवं बृहद सन्देश दिन सक्षम हुन्छ भनेर जान्न सकिन्छ । त्यस्तै लघुकथा लेख्दा त्यसलाई सानाकथा तथा चुट्किला, छोटो निबन्ध, छोटो संस्मरण पनि बन्न दिनु हुँदैन । अनि मात्र खाँट्टी लघुकथा बन्दछ । त्यस्तै कथा, लघुकथा लेख्दा त्यसको निचोड अर्थात कथाले भन्न खोजेको कुरा भन्नुहुँदैन किनकी य...

कविता :– विजया मनाऊ

कविता :– विजया मनाऊ कवि :– बिजु सुवेदी “विजय” लय :– लोकलय ३,२   ३,२     ३,३   जम्मा १६ गरी गाउने कसरी भनौं अन्यायी बढ्यो मरेर बस्दानि मलाई तिमी छोडेर गयौ व्यवस्था सुध्रेन अन्तिम भेट भनेर गयौ अडिग भएँ म देशका लागि मरी र मेटी लम्कि नै रहेछु सहीद बने जो कोही पनि म चाहीँ पागल आत्मा यो मेरो जलेको जल्यै अतृप्त भएँ म लौन ओ कस कम्मर वीर जत्थामा भएर देशका निम्ति केही त गर यो मेरो पुकार साराका सारा नेपाली हरु भतुवा भएछ पहिले लाहुरे अहिले दास विदेशी पोसने अब त चेत देशका लागि रगत बगाऊ तिम्रो नै रगत चाहिन्छ आज बिजया मनाऊ २०७१/०६/१७मा विजया दशमीको शुभ–कामनाका साथ बिजु सुवेदी “विजय” कुलेश्वर, काठमाडौं bijusubedi@gmail.com

“तपाईंको सुरक्षा हाम्रो चासो”

“तपाईंको सुरक्षा हाम्रो चासो” —विभिन्न जातजाति, धर्म धर्मावलम्बीहरूले मनाउने चाड–पर्वलगायत अन्य समयमा समेत हुनसक्ने चोरी डकैतीलगायतका अपराधबाट बच्ने उपायहरू --घर छोडी बाहिर जानुपर्दा वा राति सुत्नुभन्दा अगाडि ढोका वा झ्यालहरूमा चुकुल, गजवार वा पर्दा राम्ररी लगाएको छ छैन भन्ने बारे ध्यान दिनुहोस् । --सपरिवार घर छोडी बाहिर जानुपर्दा आफ्नो विश्वासिलो व्यक्ति वा छिमेकीलाई जानकारी दिई जानुहोस् । --ढोकामा आग्लो, गजवार वा बलियो छेस्किनी लगाउने व्यवस्था मिलाउनुहोस् । --घरको सुरक्षाको लागि सुरक्षाका उपकरणहरू जस्तैः सम्भव भएसम्म आपतकालीन साईरन, सिसीटिभीको वा स्थानीय स्तरमा उपलब्ध अन्य सुरक्षाका उपकरणहरुको व्यवस्था गर्नुहोस् । --ढोकामा बाहिर देखिने ताल्चा लगाउँदा चोरलाई घरमा मान्छे छैन भन्ने जानकारी हुने र त्यस्तो ताल्चा फुटाउनसमेत चोरलाई सहज हुने हुँदा घर, पसलको ढोकाको भित्रि भागमा लगाइने भित्रि ताल्चा क्ष्ललभच यिअपको प्रयोग गर्नुहोस् । --चोरी डकैती हुनको लागि चोर, डाँका, बहूमूल्य बस्तु र मौका एकैपटक मिलेमा मात्र सम्भव हुन्छ । त्यसैले हाम्रो सतर्कमा र व्यवस्थाले यी तीन तत्वलाई एकसाथ मेल...

लघु कथा :– दाह्री काटेर जाऊ ।

लघु कथा :– दाह्री काटेर जाऊ । कथाकार :– बिजु सुवेदी “विजय” पल्लाघरे साहिँला बा बित्नुभाथ्यो । आज मधुरले मलामी जानु पर्नेभयो । मधुरको बुबा भने माथ्लाघरे काइँला पण्डित वितेकोमा मलामी जानुपर्ने भयो । “दाह्री काटेर जाऊ है मधुर ?” “हुन्छ बुबा” मधुरले आज्ञा शिरोपर गर्यो । तर एकैछिनमा उसको बुबा मलामी जानुभएपछि उसले सोचाइ परिवर्तन गर्यो “बुबाले दाह्री काटेर मलामी जानु भो भन्दैमा, दुःखको बेला त झन् दुःखीपन पो देखाउनु पर्छ । आ ! म त नकाटी जान्छु । माफ गर्नुस् है बुबा !” दाह्रीकै कारण मलामीमा उसले साराको खिसिटीउरी खटन सहनुपर्यो । उसले जे सोचेको थियो त्योभन्दा उल्टो भइदियो । २०७१ भाद्र ३० सोमबार बिजु सुवेदी “विजय” कुलेश्वर, काठमाडौं bijusubedi@gmail.com

सृष्टिकर्ता किंकर्तव्य–विमूढ (लघुकथा)

लघुकथा :– सृष्टिकर्ता किंकर्तव्य–विमूढ कथाकार :– बिजु सुवेदी “विजय” सम्पूर्ण ग्रहहरुमा भूइँचालो लाग्न थाले,  सम्पूर्ण ग्रहहरुका धरति फाट्न थाले, आकाश फाट्न थाले, ताराहरू झरे अनि भयो दारुण प्रकृतिको लीला । त्यत्तिबेला गुरुत्वाकर्षण शक्तिको मेसो कतै थिएन । छताछुल्ल ग्रह, तारा, नक्षत्रहरू विष्फोटन हुन थाले । समुन्द्र आकाशमा बहन थाले । बादल हिउँको ढिक्का बन्न थाले । जीवजन्तुहरूले आँखा, मुखबाट आगो बर्साई नामोनिशान समाप्त भइसकेका थिए । ग्रहहरूको बडो भयङ्कर हाहाकार कोकोहोलोको छ्याङ्गल्याङ्ग ब्याङ्गल्याङ्गको आवाजले सृष्टिकर्ता बिउँझिए । गुरुत्वाकर्षणलाई गाली गर्नसम्मन् गरे तर गुरुत्वाकर्षणले वास्तै गरेनन् । कारण के थियो भने गुरुत्वाकर्षणले चाहीँ मरी–मरी २४सै घण्टा खट्नु पर्ने अनि खटन पनि खानु पर्ने अनि संसार दुःखमय हुँदा केही पनि गर्न नसक्ने । तर सृष्टिकर्ता भने मोजमस्ती मै सिमित भै सबै ठाउँमा असमानता बढाउँदै लाने । त्यसैले फेरि गुरुत्वाकर्षणले भने “हेर्नुस् सारा संसार दुःखमय भइसकेको छ त्यसैले यो छ्याङ्गल्याङ्ग ब्याङ्गल्याङ्गले तिम्रो सत्ता हल्लाउन मैले यो गरेको हुँ । कृपा गरेर संसारलाई ...

यसरी संबिधान बनाऔं ।

लेख :- यसरी संबिधान बनाऔं । लेखक :- बिजु सुवेदी “विजय” अहिले जताततै जसले पनि“संबिधान बन्दैन, संबिधान बन्दैन” भनिरहेको अवस्था छ । तर यही कालो बादलको निराशामा पनि मैले यहाँ आज चाँदीको घेराको आशाको टलक केलाउने प्रयास गरेको छु । संबिधान सभा १को हलो जहाँ अड्केको थियो, अहिलेको संबिधान सभा २मा पनि त्यही ठाउँमा अड्केको  अवस्था छ । दलहरू एमाले, कांग्रेस, माओवादी लगायत ८ दलहरूले दिल्लीमा गरेको १२ बुँदे सम्झौतापछि नेपालमा जुन १९ दिने शान्तिपूर्ण जनआन्दोलन भयो त्यही आन्दोलनलाई केन्द्रमा राखेर संबिधानको आधार परिधि निर्माण गर्नुपर्ने कुरामा ३ करोड नेपालीहरूको आशा एवं विश्वास छ भन्ने मान्नुपर्ने हुन्छ । किनकी यो आन्दोलन नेपालमा भएका आन्दोलनहरु मध्ये सबैभन्दा बढी दलहरू मिलेर सहमति जनाएको आन्दोलन हो र यसले नेपालका सबैभन्दा बढी नेपालीहरूलाई समेट्दछ । त्यसर्थ यो आन्दोलनको मूल्य एवं मान्यतालाई आत्मसाथ गरेर अघि बढ्नु पर्दछ । हुनत यो बाहेक यसपछि मधेश आन्दोलन तथा थरुहट आन्दोलनको पनि सम्बोधन हुनु अपरिहार्य छ । दुनियाँमा संबिधान ठूलो क्रान्तिको आन्दोलनले पनि बनेका छन् त्यसर्थ हाम्रो...

समीक्षा :– रात फुलेको याम पढ्दा

Image
समीक्षा :–रात फुलेको याम पढ्दा लेखक :– विजु सुवेदी “विजय” मैले पछिल्लो पटक हालै साङ्ग्रिला बुक्सले बजारमा ल्याएको दीपशिखाजीको रात फुलेको याम उपन्यास पढी सकाएँ । यस उपन्यासको कथा पढिसकेपछि केही नलेखी बस्न सकिएन त्यसैले आफूलाई लागेका कुराहरु बेतोडसँग लेखिरहेको छु । यसमा दशवर्षे जनयुद्धको सजिव चित्रण छ । कथा अत्यन्तै मार्मिक छ । यसमा कथामा नायकले भोगेका अत्यन्तै कठोर सघर्षको चित्रण छ । यस्तो सघर्षको पराकाष्ठाले सायदै कुनै पनि विश्वका सर्वश्रेष्ठ भनाउँदो हलिउडको चलचित्रमा भएको यातनाको पराकाष्ठालाई समेत यस कथाका नायकले झेलेको सघर्षका अगाडि निक्कै फिक्का बनाएको छ । त्यसैले वास्तविकता भनेको वास्तविकता हो । चलचित्र भनेको मात्र अभिनय हो । यस कथाका नायकले त्यस्ता कैयौं जटिलभन्दा जटिल परिस्थितिलाई छिचोलेको छ । त्यसैले यसका नायकको आत्मवलको जो कोहीले पनि कदर गर्नैपर्छ । यस कथाको म पात्रका बुबालाई माओबादीले मारेको हुन्छ र जब जनसेनालाई खत्तम पार्ने योजनाले सुराकी गर्छ एकदिन जनसेनाले सदरमुकामबाटै गिरफ्तार गर्छन । बन्दी बनेको म पात्र जनसेनासँग पग्लिन्छ अनि गरिब दुःखीको सत्ता ल...