( A gate-way to interact with Biju Subedi "BIJAY" )

 नेपालमा हिजो अस्तिमात्रै आएकोबाढीमा मानवीय क्षतिमा आधिकारिक अहिलेसम्मको समाचारमा ६९३ लाश भेटिएको र २,६३२ पत्ता लागि नसकेको भन्ने दुःखान्त समाचार आएको छ, यसैको खुल्दुलीस्वरूप हजुरलाई सोधेको हुँ । हो, मैले तपाईंले उल्लेख गर्नुभएको यही दुःखान्त घटनाकै सन्दर्भमा बुझें । यो नेपालले हालै भोगेको सबैभन्दा भीषण हिमालयी विपत्तिमध्ये एक बनेको छ । पछिल्ला आधिकारिक विवरणहरूमा मृतकको संख्या निरन्तर बढिरहेको छ—आजसम्म नेपालमा कम्तीमा ६६९ शव फेला परेका छन् , र करिब ३,००० मानिस अझै बेपत्ता छन्  । तपाईंले उल्लेख गर्नुभएको ६९३ शव र २,६३२ बेपत्ता भन्ने तथ्यांक पनि उद्धार कार्य चलिरहेकै क्रममा विभिन्न आधिकारिक अद्यावधिकहरूमा आएको संख्या हो, र खोजी जारी रहेकाले यी संख्या परिवर्तन भइरहेका छन् । सबैभन्दा ठूलो प्रश्न अहिले यही हो— के यो विपत्ति जलवायु परिवर्तनका कारण भयो ? वैज्ञानिकहरूले हालसम्म उपलब्ध उपग्रह तस्बिर र भूगर्भीय विश्लेषणका आधारमा यस्तो क्रम भएको देखाएका छन् । तिब्बततर्फ, लाङटाङ लिरुङ क्षेत्र नजिक करिब ५,२०० मिटर उचाइमा रहेको हिमनदीको ठूलो भाग अचानक भाँचियो  । त्यो बरफ र चट्टानको ...

कथाः “माटोको सुगन्ध”   “ खेतदेखि सडकसम्म : हराएको उत्पादनको कथा” मुख्य दार्शनिक प्रश्न “ जब गाउँले उत्पादन गर्न छोड्छ , सहरले बेच्ने के पाउँछ ? र जब उत्पादन गर्नेले मूल्य पाउँदैन , बेच्नेले कसरी सस्तो बेच्न सक्छ ?”   १: बाँझो खेत र बन्द ढोका बिहानको घाम अझै डाँडाको टुप्पोमा आइपुगेको थिएन । तर गाउँका पुराना गोरेटाहरूमा उज्यालो फैलिइसकेको थियो । कुनै समय यही बेला गाउँका घरघरबाट धुवाँ निस्किन्थ्यो । गोठमा गाईबस्तु कराउँथे । आँगनमा बुहारीहरू पानी भर्थे । खेततिर जाने बाटोमा हलो बोकेका किसान देखिन्थे । कतै कोदालीको आवाज आउँथ्यो , कतै गोरुको घण्टी बज्थ्यो । आज त्यो सबै थिएन । गोरेटो उस्तै थियो । डाँडा उस्तै थियो । माटो उस्तै थियो । तर मान्छे हराएका थिए । गाउँको बीचमा रहेको चौतारीमा एउटा पुरानो पीपलको रूख थियो । त्यसको हाँगामा दुई–चारवटा चरा चिरबिराइरहेका थिए । तलको ढुङ्गे चौतारीमा भने कोही थिएन । रमेश त्यहीँबाट आफ्नो घरतिर फर्कँदै थियो । उसको काँधमा कोदाली थियो । तर उसको पाइला भारी थियो । उसले बाटोको दुवैतिर हे ¥ यो । घरहरू थिए । ढोका थिए । छाना थिए ।...