( A gate-way to interact with Biju Subedi "BIJAY" )

नेपालका स्वदेशका २० लाख मजदूरहरु बेरोजगार भएको ६ महिना भइसक्यो । उनीहरुले यही कमाइले छोराछोरीको फिस तिर्ने र परिवारको छाक टार्ने गर्दै आएका थिए । आज विहान टुडिँखेलमा देखेको थिएँ कि कोही ४ दिन, कोही ७ दिन, कोही ८ दिन भो खाना पेटमा नपठाएको भनी भोकले ढल्लाजस्तो भई थररर काँपी भनिरहँदा कसको मन नरोला ? त्यहाँ युवाहरुले स्वतस्फुर्त रुपमा दैनिक २०० जनालाई लकडाउनको समयदेखि खाना खुवाउँदै थिए । ती युवाहरुले भनिरहेका थिए “भोलि पनि खाना ल्याइदिनुस् न है बाबु ? भनी आफुले अभिभावक भन्नुपर्ने व्यक्तिले गुहार्दा कसको मन विक्षिप्त नहोला ? कस्तो ! आत्मा, मनमुटु नभएको सरकार ! गरिवको पार्टी भनी यिनै जनताको भोटले २ तिहाइको सरकार बनाए । उनै सरकारले पेटमा लात हाने । कान्तिपुर, नयाँपत्रिका, अन्नपुर्णपोस्ट आदि तथा टिभीहरुमा पनि यस्ता समाचारहरु आइएसके । सरकारको कानको आँखाको उपचार गर्नुपर्यो ।” लकडाउन खोल्दा पनि अब त मजदूरको रोजगारको ग्यारेन्टी हुने कुनै छाँट छैंन । अफिस सञ्चालन गर्ने साहूहरु भित्रभित्रको सस्तो कोठामा अफिसका सबै समानहरु थन्क्याएर बेपत्ता भइसके । अनौपचारिक तथ्याङ्कअनुसार आजसम्म ८० जना खाना खान नपाई...

हाम्रो नाता टुटे पनि टुटुन् । डबल पार्टी फुटे पनि फुटुन् ।। देश र जनता न्यायको पक्षमा, कहिल्यै नछुट्टिने गरी जुटुन् । यत्ति प्रगाढ होस् कि मित्रता, छिमेकीले फेरि फेरि नलुटुन् । सबैको घरको चुल्हो बलुन् , कोही पनि भोकमरी नपरुन् । सगरमाथाको शिर उच्च राख्न, सधैँभरि आफैँ पौरख गरी उठुन् । २०७७ असार २९ बिजु सुवेदी विजय bijusubedi@gmail.com

सिद्धार्थको वाल्यकाल आजभन्दा २६०० वर्ष अगाडि हिमालय मुनिको फाँटलाई जम्बुद्वीप भनिन्थ्यो । त्यहाँ अनेक साना ठूला अधिराज्यहरु तथा गणराज्यहरु थिए । ती अधिराज्यहरुमा राजाहरु तथा गणराज्यहरुमा गणपतिहरु शासन गर्दथे । त्यहाँ हिमालय नजिकै राप्ती नदीको किनारमा शाक्य जातिको कपिलवस्तु भन्ने राज्य थियो । यसको राजधानी कपिलवस्तु नगर थियो । गौतम थर भएको शुद्धोदन यहाँको राजा हुनुहुन्थ्यो । महामायादेवी राजा शुद्धोदनकी महारानी थिइन् । राजा शुद्धोदन तथा महारानी महामायादेवीको विवाहित जीवनको धेरैदिनपछि मात्र महामायादेवी गर्भवती भइन्। सुत्केरी हुने दिन नजिक आउँदा राजासित उनले माइती देवदह नगर जानका लागि अनुमति मागिन् । राजाले खुसीसाथ अनुमति दिई महारानी सवारी हुने बाटोघाटो पनि सजाउन लगाउनुभयो । कपिलवस्तु र देवदह नगरका बीचमा लुम्बिनी भन्ने बगैंचा थियो । यहाँको शालवृक्षको घारीमा दुबै देशका मानिसहरु डुल्न आउँथे । यहाँका रुख विरुवाहरुमा टम्म फूल फुलेका थिए । भमराहरु फूलका रस लिइरहेका थिए । चराचुरुंगीहरु मधुर स्वर गुञ्जाइरहेका थिए । महरानी महामायादेवी लुम्बिनी बगैंचामा शुक्रवार बैशख पूर्णिमाको दिन पुग्...

मानिस जन्मियो कथाकार माक्सिम गोर्की रसियन कथाकार यो सन् १८९२को भोकमरीको कुरा हो । सुखुम र अचेमचिरीका बीच कोदर नदीको किनारको नजिक मैले पहाडी झरनाका सुमधुर कलकल स्वरलाई छोपिरहेको समुद्रको गम्भीर गर्जन सुनेको थिएँ । पतझरको मौसम थियो । साना र पहेँला पातहरु कोदर नदीका लहरहरुमाथि चञ्चल माछाहरु झैँ यताउता लहराइरहेका थिए । म नदी किनारमा ठडिएको अग्लो ढुङ्गामाथि बसेर सोचिरहेको थिएँ कि विभिन्न प्रकारका समुद्री चराहरु पनि यी पातहरुलाई माछा भन्ठानेर झुक्किरहेका छन् । र यसै कारणले तिनीहरु दायाँतिर रुखहरुका पछाडि, जहाँ लहरहरु किनारामा ठोक्किरहेका छन् , नराम्रोसँग कराइरहेका छन् । ममाथि फैलिएका रुखहरु सुनले सजिएझैँ थिए । मेरा खुट्टानिर खसेका असङ्ख्य पातहरु यस्तो लागेका थिए मानौँ हातबाट काटिएर अनेक हातका पञ्जाहरु यताउता फ्याँकिएका हुन् । अर्को किनारामा उभिएका रुखका नाङ्गा हाँगाहरु हावामा झुण्डिएका थोत्रा जालहरुझैँ देखिँदै थिए । त्यस जालमा एक रातो पहाडी लाँचे चरा फसेझैँ देखिन्थ्यो र रुखको फेदको माथिल्लो भागमा आफ्नो चुच्चोले ठकठक आवाज निकाल्दै कीराहरुलाई निकालीरहेको थियो । बाहिर निक्लिएका कीराहरु तुरुन्...