( A gate-way to interact with Biju Subedi "BIJAY" )

दुःख सहन्छ त पीडा रहन्छ । कसैले मन फुकाउन बह कहन्छ त कसैले कुनै कुरामा उठाउनै आवश्यक कुरामा आवाज नउठाउँदा आक्रोशित भएर आवाज उठाउँछ । यस्तो आवाज ठाउँमा उठाउन सक्नुपर्छ । अनि मात्र ऊ सफल हुन्छ । तर आजभोलि प्रायः सबैजसो असफल भएको देखिन्छ । यसैका कारण दुःख सहेका प्रायः व्यक्तिहरु प्रतिरोध गर्न विर्सिरहेका छन् । म १ कक्षा पढ्दा कवि दुर्गालाल श्रेष्ठको नेवारी कविता यहाँ नेपालीमा भन्न उपयुक्त ठानेको छु  :– घाउ भएर त रोएको हुँ । दुखेकोले त स्वर निकालेको हुँ । म मरेको छैन, हामी मरेका छैनौँ भनेर मात्रै प्रस्तुत गरेका हौँ । यस्तो आवाज उठाउँदा अवश्यनै सञ्चार माध्यमको आवश्यक हुन्छ । यो आवाज उठाउने कुरो अवश्य नै राम्रो कुरो हो । समाजलाई जगाउने कुरो हो । हामीले बेलाबेलामा मात्र होइन, निरन्तर समाजलाई झक्झकाइरहन्ु पर्दछ । अनि मात्र हाम्रो समाज उज्यालो प्रगतीशील बाटोतर्फ निरन्तर अगाडि बढ्न समर्थ हुन्छ । यस्ता समाजलाई उठाउने कुराका लागि विभिन्न कार्यक्रमहरु, पत्रपत्रिका, चलचित्र, टेलिभिजनका समाचारबाट पनि हुन्छन् । तर यसरी जुनसुकै माध्यमबाट समाजलाई प्रस्तुत गर्दा पनि समाज टसको मस हुँदैन । यस लेखकला...

संसारका ठूला लेखकहरूको काम लेख्ने मात्रै होइन, बोल्ने पनि हो । तर नेपालका लेखकहरू नगरकोटीको भाषामा गुफा पस्नुलाई गौरव ठान्छन् र त्यसो गरेर उनीहरू संसारका प्रसिद्ध लेखकहरूको दाँजोमा पुग्ने सपना देख्छन् । योभन्दा हास्यास्पद कुरा अरू के होला ? तालिबानको चरम दमन सहन नसकी अभिभावकसित बेलायत भागेका खालिद हुसेनीले काइट रनर, एन्ड माउन्टेन इकोज र थाउजेन्ड्स स्प्लेन्डिड सन्सजस्ता विश्वप्रसिद्ध आख्यान मात्र लेखेका छैनन्, ‘दि खालिद हुसेनी फाउन्डेसन’को स्थापना गरेर अफगानिस्तानमा युद्धको चपेटामा परेका बालबालिकाका लागि सहयोग रकम पनि जुटाइरहेका छन् । उनी आख्यान लेख्नका लागि वर्षौं भूमिगत हुँदैनन् बरु दिनहुँ आफ्नो फेसबुक पेज र ट्विटरमा अपडेट हुन्छन् । किताब मात्र होइन, युद्धको विरोध र मानवताको पक्षमा निरन्तर सामाजिक सञ्जालहरूमा पनि लेख्छन् । उनको यस्तो लेखनीले उनलाई हलुका बनाएको छैन बरु झन्झन् जिम्मेवार लेखक भनी संसारभर चिनाएको छ । तर, हाम्रा ठूला भनिएका लेखकहरूले सामाजिक सञ्जाललाई आफ्नो र स्वास्नीको फोटो सार्वजनिक गर्ने साधनका रूपमा मात्र प्रयोग गरिरहेका छन् । उनीहरू यति साँघुरा छन् ...

देशको कानुन बलियो छ तर कागजमा मात्र सिमित छ । अहिलेको सरकारमा धेरै अधिकार छ , यसलाई चाहिनेभन्दा बढी अधिकार भनी मापन गर्न सकिन्छ । किनकी अहिले अधिकारको सदुपयोग हुन सकिरहेको छैन । सरकार तस्करी, ब्यापारी भ्रष्टाचारीहरुको हातमा छ । यसले गर्दा देश बर्बादीतिर गइरहेको छ । दुईतिहाइभन्दा बढीको सरकार छ , गरे भने गर्न नसकिने कुरो केही पनि छैन । सरकारमा बसेकाहरुले गरेका सबै कामहरु सरकारमा बसेकाहरुले नै राम्रो–राम्रो भनी सबैले तारिफ गरिरहेका छन् । नराम्रा अनि आफुबाट कमी–कमजोरीहरु भएका भए , त्यसलाई स्विकारेर गल्ती नदोहो¥याउनु सक्नुपर्ने हो । तर पहिलेको सत्ताजस्तै कुनै क्रमभङ्ग नभइकन यो सत्ता पनि जसले गुणगान गाउँछ , ऊ मात्रै सरकारको सेरोफेरोमा परिरहेका छन् । यसले गर्दा सरकारमा बस्नेहरुको एक किसिमको दम्भ प्रकट भइरहेको छ । सल्लाह–सुझावहरु, कमीकमजोरीहरु मनन नगरी आफुलाई मात्र ठीक भन्ने कार्य भइरहेको छ । यो नित्तान्तै गलत हो । यसले देशलाई उन्नतितिर होइन अवनति तर्फ डोर्याउँछ । कुर्सीको मोहले गर्दा जति भूल भएपनि देश प्रगतिमा गइरहेको छ , नयँ युग आएको छ , सामाजिक सुरक्षाको युग आएको छ, भनेर पुरै सञ्चार माध्य...

नोभेम्म्बर २६देखि डिसेम्बर १०सम्म महिला हिँसा विरुद्धको १६ दिने अभियान सुरु भइसकेको छ  । यो अभियान वर्षैभरि शसक्त रुपमा हुनु जरुरी छ । यसै मेसोमा आज तेस्रो दिन २८ डिसेम्बरको लागि यो रचना “ नारी तिमी उठ” प्रस्तुत छ । नारी तिमी उठ एउटी नारी शिक्षित भए परिवारलाई मात्र होइन पिँढीलाई पनि शिक्षित बनाउन सक्छिन् त्यसैले नारी विकास हुन् नारीलाई दूर दराजमा होइन पुरुषसँगै समानान्तरमा ल्याउनुपर्छ नारीले संसार राम्रो बनाउन सक्छिन् कठोर अत्याचार हुँदा धेरैधेरै तलसम्म गिराउँदा स्नेही भनेर शान्तिका प्रतिक भनेर सशनशीला भनेर धेरै खप्की खाएर बस्नु हुन्न अब नारी मौन मात्र हुनुहुन्न आज इज्जतका खानी नारी नै हुन् पुरुषले यसबाट सिक्नुसक्नुपर्छ नारीले पनि आवाज उठाउनुपर्छ नारीले सबैलाई मातृत्व प्रेमले हुर्काए तर मातालाई सम्मान गर्दैनन् सन्तानहरु नारीमाथि भेदभाव व्याप्त छ यो दुषित पर्दालाई च्यात्नुपर्छ नारीकै उत्प्रेरणाले ठुलाठुला नेता जन्मिए नारीकै रेखदेखमा नारीकै हेरचाहमा ठूलाठूला ऋषि–महर्षि भए नारीकै आडमा धरै व्यक्ति माथि पुगे तैपनि पुरुष प्रधान समाज छ पुरुष प्रधान इतिहास छ नारी सङ्कुचित बनाइएकी छ तर छैन...

नोभेम्म्बर २६देखि डिसेम्बर १०सम्म महिला हिँसा विरुद्धको १६ दिने अभियान सुरु भइसकेको छ  । यो अभियान वर्षैभरि शसक्त रुपमा हुनु जरुरी छ । यसै मेसोमा आज तेस्रो दिन २७ डिसेम्बरको लागि यो रचना “नारी तिमी अघि बढ” प्रस्तुत छ । नारी तिमी अघि बढ कति अँध्यारामै रम्ने बानी गर्ने उज्यालो पाटो पनि धेरै छन् हेर्नैै पर्छ त्यहाँ तिमीले घाम छ, जुनेली उज्यालो रात छ पुरुष जत्तिकै प्रकृतिकै वरदान छ नारीको समाधानका लागि एनजिओहरु छन् जागरण कार्यक्रमहरु छन् डलरको खेती खुबै गर्छन् नारीका समस्या ज्युा का त्युँ नै छन् त्यसैले आफैँ उठ्नुपर्छ एक नारीका लागि सबै जुर्मुराउनु पर्छ सबैको हक त्यहीँबाट आउँछ कुनै कुरामा कमी छैन गम्भीर मात्र बन्ने होइन समस्यासँग जुझ्ने बानी हुनुपर्छ हातमा हात मिलाउनुपर्छ काधमा काँध मिलाउनुपर्छं शहरकी दिदबिहिनी मात्र नारी होइनन् ग्रामीण आमा पनि नारी नै हुन् उनलाई पनि त्यत्ति नै हक छ जत्ति तिमीलाई छ कानुनमा न्याय छ सबैलाई ज्ञान छ आज कुन्नि के भएर कहिँ कतै पनि स्वतन्त्रता छैन समानता छैन सामाजिकता छैन पितृसत्ताको विभेद व्याप्त छ रुढिवाद छ अन्यौल छ दुराचार छ कतै बोक्सी बनाइएकी छ कतै छाउगो...

नोभेम्म्बर २६देखि डिसेम्बर १०सम्म महिला हिँसा विरुद्धको १६ दिने अभियान सुरु भइसकेको छ  । यो अभियान वर्षैभरि शसक्त रुपमा हुनु जरुरी छ । यसै मेसोमा आज दोस्रो दिन २६डिसेम्बरको लागि यो रचना “नारी के हो त्यो बुझौ ” प्रस्तुत छ । नारी यहाँ छन् उपभोग्य बस्तु चुल्हो चौको उनैले खट्छिन् घरको काम दिनरात गर्छिन् जवान भएपछि अर्कै जात हुन्छिन् काम गर्दागर्दा सास फेर्न पाउँदिनन् घर फर्कँदा ढिलो आउने छुट हुँदैन दिनरात पसिना बगाउँदा पनि सघाउने कोही पुरुष त के ! सासु, नन्द एकएक हिसाक निफन्छन् नारीको अधिकार शाष्ने नारी नै हुन्छिन् नारी यहाँ छन् बजारमा सजावटमा जति राम्री उत्ती हेराइको शुल्क कतै मिस नेपालमा कतै मिस वल्र्डमा कतै ब्रम्हाण्ड सुन्दरीमा नारी यहाँ छन् डिपार्टमेन्टल स्टोरमा जति राम्री नारी उत्ति उपभोग्य सामान किन्नेको ओइरो नारी विकाउ छ कार्यालयमा कहीँ सेक्रेटरीमा कहीँ पुछपाछमा नारी बिकाउ छ गाडीमा जहाँ नारीले चढ्छिन् त्यहीँ देख्दा भलाद्मी सजिसजाउ , सेन्टको बासनायुक्त पुरुषको धमधमी गाडी यात्रुले भरिभराउ कोचाकोच, खाँदाखाँद अस्मिताको बरबादीमा ट्राफिक नियम हावा...

आज नोभेम्म्बर २५देखि डिसेम्बर १०सम्म महिला हिँसा विरुद्धको १६ दिने अभियान सुरु हुँदैछ । यो अभियान वर्षैभरि शसक्त रुपमा हुनु जरुरी छ । यसै मेसोमा मैले लेखेको र मलाई यस कविता लेखनपछि साहित्यमा तथा लेखनमा निरँतरता लिइरहेको छु । प्रस्तुत छ  यसै  महिला हिँसा विरुद्धको अभियानको मेसोमा यो “फूल तिमी बिद्रोह गर” शीर्षकको यो कविता । हे पूmल ! तिमी सृष्टिको अत्यन्तै सुन्दर सिर्जना । तिमी बगैंचाको शोभा । पृथ्वीको देदीप्यमान । तर तिमीलाई चुँडेर देवताको पाउमा गर्छ सेवा । के यो सेवा हो ? देवताको सुन्दर रचना तिमी तिमीलाई लुछेर शिरमा किन राख्दछ ? सृष्टिको शोभामा किन यत्ति बवण्डर ? हे ! हिँस्रक समाज । यो वलिभन्दा भयो ठूलो घात । तिमलिाई लुक्ष्दा रुन्छ मेरो मन । तिमीलाई लुक्ष्दा सुरम्य प्रकृति हुन्छ रोदन । के यस्तो थाहा छ भक्तहरुलाई ? तिमीहरु भक्त होइनौ । तिमीहरु अभक्तको उँचाइमा चढ्दै छौ । सुन्दर सृष्टिलाई अझ सून्दर बनाऊ । अनि पो खुशि हुन्छन् भगवान । अनि पो प्रकृति–देव हुँदैनन् छटपट । फूल लुक्षिँदा म सधैँ रुने गर्दछु । त्यस्तै हालत छ बम्बै बेश्यालयमा नारी पूmलको । कहिलेदेखि ! हे कहिलेदेखि ! पूmल...