( A gate-way to interact with Biju Subedi "BIJAY" )

दुई लाइन सङ्घर्ष :– तीन गर — तीन नगर “विद्यालयहरू राजनीतिबाट बाह्र हात टाढा रहनु पर्छ भन्ने कुरा बुर्जुवा पाखण्ड हो । यस्तो सिद्धान्तको वकालत गर्ने बुर्जुवाहरू नै विद्यालय प्रणालीलाई आफ्नो बुर्जुवा राजनीतिको आधार र अखडा बनाएर विद्यालयहरूलाई बुर्जुवाहरूको आज्ञाकारी र योग्य नोकर प्रशिक्षित गर्ने केन्द्रको रुपमा खुम्च्याउने प्रयत्नमा छन् ।” यो लेनिनको विचार जुनसुकै कालका लागि पनि समाज प्रगतिशील दिशातर्फ परिवर्तनका निम्ति मनन योग्य छ । ( “युवा पुस्ताको विकासका निम्ति चासो देखाऊ” भन्ने माओको शिक्षा अनुसार ग्रामीण इलाकामा गएका र स्वअध्ययनमा लागेका शिक्षित युवाहरूको आवश्यकता पूर्ति गर्नका निम्ति “युवाहरूको स्वअध्ययन गर्नका निम्ति सङ्ग्रह” नामक सामग्री तयार पारी प्रकाशन गरिएको थियो । माक्र्सवाद–लेनिनवाद–माओत्सेतुङ विचारधाराको अन्तर्वस्तुमा आधारित यो सङ्ग्रहमा दर्शन, समाजविज्ञान तथा प्रकृतिविज्ञानका साथै लु शुनका छानिएका कृतिहरू पनि रहेका छन् । यो सङ्ग्रहको प्रकाशन ग्रामीण क्षेत्रमा गएका शिक्षित युवाहरूको अध्ययनका निम्ति व्यवहारिक सहयोगको सामग्री हुनेछ र यसले तिनीहरूको दुई–लाइन सङ्घर्षसम्बन्ध...

विविध धर्म सम्प्रदायको सर्वोत्कृष्ट जयन्ती महाशिवरात्रि शिवरात्रि पर्व किन मनाउने भनेर जान्नका लागि शिव र रात्रिको अर्थ जान्नु जरुरी हुन्छ । शिवरात्रिको पर्व वास्तवमा कुनै दश बाह्र घण्टाको रात्रिसंग संबन्धित छैन बल्की अज्ञान रात्रिसंग संबन्धित छ । रातिको समय अंधकारले छाएको हुन्छ । सबै सुतेका हुन्छन् । काम विकारबाट वसिभूत भएका हुन्छन् । रातिको समय चोर , डाँकुले पनि लुटपात मचाउँछन् । एक प्रकारले तमोगुणमय वातावरण भएको हुन्छ । तर्सथ यो भावार्थलाई हेरेर द्वापरयुग र कलियुगलाई रातको समय मान्न सकिन्छ । सत्ययुग र त्रेतायुगलाई सत्व र रजोगुण भएको समय अर्थात बिहान र दिउँसोको समय भनेर जान्न सकिन्छ । यसरी कलियुग तमोगुणको समय हुन आउँदछ । कलियुगको अन्त्यमा सबै अज्ञान निन्द्रामा सुतेका हुन्छन् । उनीहरु काम , क्रोध आदि सबै बिकारबाट बसिभूत भएका हुन्छन् र तमोप्रधान अवस्थामा रहेका हुन्छन् । जब जब संसारमा तमोगुणको प्रभाव चरमोत्कर्षा पुग्दछ त्यसलाई मेटाएर सत्वगुण तर्फलैजान परमात्माको अवतरण हुन्छ । हीरालाई काट्न हीरा नै चाहिन्छ भने जस्तै तमोगुणलाई मेटाउन परमात्मा शिवले तमोरुप लिनुपरेको हो । यसको गलत व्याख...

विज्ञान लघुकथा :– तेल सुक्यो, पानीले चमत्कार गर्यो बिजु सुवेदी “विजय” सन् २५००को कुरो थियो पृथ्बीका सबै तेलका कुवाहरु सुक्न थाले । सबै ठाउँमा पेट्रोल, डिजेल र मट्टितेल नपाएर हाहाकार हुन थाल्यो । यातायातका साधनहरु चल्न छाडे । एकातिर उब्जिएका अन्नहरु बजार नपाएर सड्न थाले भने अर्कोतिर जति पैसा भए पनि खाद्यान्न नपाएर मानिसहरु भोकभोकै मर्न थाले । यसरी भोकभोकै मर्नेको सिलसिला सन् २९९९ सम्म चल्यो । यस्तैमा वैज्ञानिकहरुले हार मानेका थिएनन् । आखिर सन् ३०००मा आएर हावाबाट तर्वाइन घुमाएर यातायातका साधनहरु निर्माण गर्न सफलता पाउन थाले । सौर्य उर्जाबाट पनि यातायातका साधनहरु सफलताका साथ निर्माण हुन थाले । दम दिएर चल्ने यातायातका साधनहरु पनि सफलताका साथ निर्माण हुन थाले । यसबाट ढुवानीको समस्या अलिअलि गर्दै समाधान हुन थाले । तर ती इन्धनका बिकल्पहरु सबै लोप भए किनकी सन् ३५००मा आएर पानीबाट अक्सिजन दुई भाग र हाइड्रोजन एक भाग सहजताका साथ छुट्ट्यउने मेसिन सहजताका साथ निर्माण हुन थाले । त्यसपछि भने ईन्धनका लागि पानीबाट निस्किएको हाइड्रोजन ग्याँसबाट घरघरमा खाना पकाउने ईन्धन तथा यातायातका साधनहरु...

लघुकथा :– फेसबुकमा लाइकको ब्यापार बिजु सुवेदी “विजय” “हे भाइ ! कति फेसबुक खेलिराको ? ओहो तिमीले त लाइक कति ठोकिराको ? कि सबका सबलाई लाइक ठोक्छौ ?” “हैन ?” भन्ने छोटो उत्तर दियो उसले । (ऊ फेसबुकमै व्यस्त थियो कुरा गर्ने फुर्सद थिएन उसलाई ) “कति साथी छन् तिम्रा ?” “पहिले त ५,००० साथीहरु थिए तर अहिले कसैले लाइक नहानेपछि चिन्नेलाई मात्र साथी बनाएको छु ।” “अनि अहिले कति साथी छन् नि ?” “अहिले २०० मात्रै छन् । तर अहिले नै लाइक बढी आउँछ । ” “मलाई पनि सिकाऊ न कसरी धेरै लाइक निकाल्ने ? तिमीलाई त  लाइक सँग मात्र मतलब छ नि हैन ?” “पहिले तपाईंले ठूला मान्छे जति साथी बनउनु भा छ ती सबैलाई हटाउनुहोस् । ठूला मान्छे साथी बनाएर केही लाइक आउनेवाला छैन । उनीहरु फेसबुकमा कति असहयोगी छन् र आफ्नो मात्रै स्वार्थ हेर्छन् भन्ने थाहा पाउनु नै भइसक्नु भो होला  तपाईंलाई भनिराख्नु नपर्ला । खाली उनीहरुलाई मात्र लाइक गर्नु छ , तर उनीहरुले हाम्रो कमेन्टमा शुद्धा लाइक गर्दैनन् । त्यस्तालाई हटाएकै बेस । ठूला मान्छे भन्नु मात्र फेसबुकमा देखेपछि ती सबैको बानी नराम्रो भन्न पो...

एकत्रिंंशोऽध्याय :(३१) :– ।। श्री स्वस्थानी व्रत वर्णन  ।। श्री गणेशाय नमः ।। श्री सरश्वत्यै नमः ।। श्री स्वस्थानी परमेश्वर्यै नमः ।। ॐ यं व्रम्हावरूणेन्द्ररुद्रमरुतस्तुन्वन्ति दिव्यै स्तवै– र्वेदै साङ्गपदक्रमोपनिषदैर्गायन्ति यं सामगाः । ध्यानावस्थिततद्गतेन मनसा पश्यन्ति यं योगिनो यस्यान्तं न विदुः सुरासुरगणा देवाय तस्मै नम : ।।१।। श्रीमच्चन्दनचर्चितोज्वलवपुः शुक्लाम्बरा मल्लिका– मालालंकृतकुण्डला प्रविलसन्मुक्तवलीशोभिता । सर्वज्ञाननिदानपुस्तकधरा रुद्राक्षमालाकरा वाग्देवी वनदाम्बुजे वसतु मे त्रैलोक्यमाता चिरम् ।।२।। मूकं करोति वाचालं पंगुं लंघयते गिरिम् । यत्कृपातमहं वन्दे परमानन्दमाधवम् ।।३।। नमो भगवते तस्मै व्यासायमिततेजसे । यस्यप्रसादाद् वक्ष्यामि नारायणकथामिमाम् ।।४।। नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् । देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत् ।।५।। साष्टाङ्ग नमनं कृत्वा स्वस्थानीं परमेश्वरीम् । कथां सुधोपमां देव्याः श्रुत्वाऽऽभीष्टफलं लभेत् ।। ॐ श्री स्वस्थानी परमेश्वर्यै नमो नमः।। ॐ अष्टासु च दलेष्वेषु मातृकाष्टस्थितास्तथा । खड्गं त्र...

त्रिंंशोऽध्याय :(३०) :– ।। नवराज चन्द्रावतीमिलनवर्णन  ।। श्री गणेशाय नमः ।। श्री सरश्वत्यै नमः ।। श्री स्वस्थानी परमेश्वर्यै नमः ।। ॐ यं व्रम्हावरूणेन्द्ररुद्रमरुतस्तुन्वन्ति दिव्यै स्तवै– र्वेदै साङ्गपदक्रमोपनिषदैर्गायन्ति यं सामगाः । ध्यानावस्थिततद्गतेन मनसा पश्यन्ति यं योगिनो यस्यान्तं न विदुः सुरासुरगणा देवाय तस्मै नम : ।।१।। श्रीमच्चन्दनचर्चितोज्वलवपुः शुक्लाम्बरा मल्लिका– मालालंकृतकुण्डला प्रविलसन्मुक्तवलीशोभिता । सर्वज्ञाननिदानपुस्तकधरा रुद्राक्षमालाकरा वाग्देवी वनदाम्बुजे वसतु मे त्रैलोक्यमाता चिरम् ।।२।। मूकं करोति वाचालं पंगुं लंघयते गिरिम् । यत्कृपातमहं वन्दे परमानन्दमाधवम् ।।३।। नमो भगवते तस्मै व्यासायमिततेजसे । यस्यप्रसादाद् वक्ष्यामि नारायणकथामिमाम् ।।४।। नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् । देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत् ।।५।। साष्टाङ्ग नमनं कृत्वा स्वस्थानीं परमेश्वरीम् । कथां सुधोपमां देव्याः श्रुत्वाऽऽभीष्टफलं लभेत् ।। ॐ श्री स्वस्थानी परमेश्वर्यै नमो नमः।। ॐ अष्टासु च दलेष्वेषु मातृकाष्टस्थितास्तथा । खड्गं त्र...

एकोनत्रिंंशोऽध्याय :(२९):– ।। चन्द्रावती स्वगृह प्रवेश वर्णन  ।। श्री गणेशाय नमः ।। श्री सरश्वत्यै नमः ।। श्री स्वस्थानी परमेश्वर्यै नमः ।। ॐ यं व्रम्हावरूणेन्द्ररुद्रमरुतस्तुन्वन्ति दिव्यै स्तवै– र्वेदै साङ्गपदक्रमोपनिषदैर्गायन्ति यं सामगाः । ध्यानावस्थिततद्गतेन मनसा पश्यन्ति यं योगिनो यस्यान्तं न विदुः सुरासुरगणा देवाय तस्मै नम : ।।१।। श्रीमच्चन्दनचर्चितोज्वलवपुः शुक्लाम्बरा मल्लिका– मालालंकृतकुण्डला प्रविलसन्मुक्तवलीशोभिता । सर्वज्ञाननिदानपुस्तकधरा रुद्राक्षमालाकरा वाग्देवी वनदाम्बुजे वसतु मे त्रैलोक्यमाता चिरम् ।।२।। मूकं करोति वाचालं पंगुं लंघयते गिरिम् । यत्कृपातमहं वन्दे परमानन्दमाधवम् ।।३।। नमो भगवते तस्मै व्यासायमिततेजसे । यस्यप्रसादाद् वक्ष्यामि नारायणकथामिमाम् ।।४।। नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् । देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत् ।।५।। साष्टाङ्ग नमनं कृत्वा स्वस्थानीं परमेश्वरीम् । कथां सुधोपमां देव्याः श्रुत्वाऽऽभीष्टफलं लभेत् ।। ॐ श्री स्वस्थानी परमेश्वर्यै नमो नमः।। ॐ अष्टासु च दलेष्वेषु मातृकाष्टस्थितास्तथा । ...